Giáo trình chuẩn HSK 5 bài 36: 老舍与养花 (Lão Xá và thú trồng hoa)

Admin

17 tháng 9, 20268 phút đọc177 lượt xem

Nội dung bài viết

Bài 36 kể về nhà văn Lão Xá và niềm vui trồng hoa: chăm tưới, cứu hoa khi mưa bão, chia sẻ hoa với bạn bè và những điều rút ra từ việc ấy. Ngữ pháp gồm liên từ 除非, phó từ 直, phó từ 反正 và cách phân biệt 应付 với 处理.

Tên bài: (Lǎo Shě yǔ yǎng huā), nghĩa là “Lão Xá và thú trồng hoa”. Bài nằm trong tập 下 của quyển HSK 5.

Từ mới bài 36 (27 từ)

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
àixīn	danh từ	lòng nhân ái, tình thương
bǎoliú	động từ	giữ lại, bảo lưu
bēi(shāng)	tính từ	buồn, đau buồn
bùrán	liên từ	nếu không thì
cháoshī	tính từ	ẩm ướt
chúfēi	liên từ	trừ phi, trừ khi
chuī	động từ	thổi; khoác lác, nói phét
duǒ	lượng từ	đóa, bông (hoa); đám (mây)
fǎnzhèng	phó từ	dù sao, đằng nào cũng
fèndòu	động từ	phấn đấu
jiǎn	động từ	nhặt
jiǎndāo	danh từ	cái kéo
jiāo	động từ	tưới
jiéhé	động từ	kết hợp
jǐnjí	tính từ	khẩn cấp
láojià	động từ	làm phiền (khi nhờ ai làm gì)
qìngzhù	động từ	chúc mừng, ăn mừng
rè'ài	động từ	yêu tha thiết
shúliàn	tính từ	thành thạo
xiānyàn	tính từ	tươi thắm, rực rỡ
yǎng	động từ	nuôi, trồng
yāo	danh từ	eo, lưng
yìngfu	động từ	đối phó, ứng phó
zàihu	động từ	để ý, quan tâm
zhí	phó từ	cứ, liên tục
zhuāngshì	danh từ	đồ trang trí
zìháo	tính từ	tự hào

Tên riêng trong bài

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	Lǎo Shě	Lão Xá (1899-1966), bút danh của nhà văn Thư Khánh Xuân

Từ bổ sung

Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bàoyǔ	danh từ	mưa rào lớn, mưa bão
fēnxiǎng	động từ	chia sẻ
huíbào	động từ	đền đáp
júhuā	danh từ	hoa cúc
lèqù	danh từ	niềm vui, thú vui
qiǎngjiù	động từ	cấp cứu, cứu gấp
shīféi	động từ	bón phân
tánhuā	danh từ	hoa quỳnh
zá	động từ	đập, đè nát
zhēnlǐ	danh từ	chân lý

Ngữ pháp bài 36

1. Liên từ 除非: trừ phi, chỉ khi

Cấu trúc: 除非 A，才 B; 除非 A，否则/不然 B

除非 nêu điều kiện duy nhất. Mẫu 除非 A，才 B nghĩa là "chỉ khi A thì mới B": 除非你去，他才会去. Mẫu 除非 A，否则/不然 B nghĩa là "trừ khi A, nếu không thì B": 除非下大雨，否则比赛照常进行.

Vế sau của 除非 dùng 才 hoặc 否则/不然, không dùng 就. Người Việt hay dịch "trừ khi" rồi nối bằng 就, làm câu sai và đảo nghĩa.

Ví dụ:

Chúfēi nǐ qù, tā cái huì qù.
Chỉ khi bạn đi thì anh ấy mới đi.
Chúfēi xià dà yǔ, fǒuzé bǐsài zhàocháng jìnxíng.
Trừ khi mưa to, còn không thì trận đấu vẫn diễn ra bình thường.
Chúfēi měi tiān liànxí, bùrán nǐ de Hànyǔ hěn nán jìnbù.
Trừ khi luyện tập mỗi ngày, không thì tiếng Trung của bạn khó mà tiến bộ.

Lỗi hay gặp:

Nối vế sau bằng 就.

✗ 除非你去，他就去。

✓ 除非你去，他才去。(Chúfēi nǐ qù, tā cái qù.) Chỉ khi bạn đi thì anh ấy mới đi.

2. Phó từ 直: cứ, liên tục

Cấu trúc: 直 + động từ (哭/笑/流汗/发抖/摇头); ……得直 + động từ

Làm phó từ, 直 nghĩa là một phản ứng cứ tiếp diễn liên tục, không dừng được, thường là phản ứng của cơ thể hoặc cảm xúc: 直哭, 直笑, 直流汗, 直发抖, 直摇头. Hay đi sau 得 để nói hậu quả: 冷得直发抖.

直 khác với 一直: 一直 dùng cho mọi hành động kéo dài (一直学习到晚上), còn 直 chỉ dùng cho kiểu phản ứng không kìm được như trên, mang màu khẩu ngữ.

Ví dụ:

Háizi è de zhí kū.
Đứa bé đói cứ khóc mãi.
Tiān tài rè le, wǒ zhí liú hàn.
Trời nóng quá, mồ hôi tôi cứ chảy ròng ròng.
Tīngle wǒ de huà, tā zhí yáo tóu.
Nghe tôi nói, anh ấy cứ lắc đầu mãi.

Lỗi hay gặp:

Dùng 直 cho hành động chủ động kéo dài.

✗ 他直学习到晚上十点。

✓ 他一直学习到晚上十点。(Tā yīzhí xuéxí dào wǎnshang shí diǎn.) Anh ấy học liên tục đến mười giờ tối.

3. Phó từ 反正: dù sao thì, đằng nào cũng

Cấu trúc: (不管/无论……)，反正 + kết luận không đổi

反正 nhấn mạnh dù tình huống thế nào thì kết luận, kết quả vẫn như vậy. Hay đi sau 不管, 无论 hoặc sau hai khả năng đối lập (去不去都行). Nó còn dùng để nêu một lý do hiển nhiên nhằm trấn an, thuyết phục: 别着急，反正时间还早.

Đừng nhầm với 反而 (ngược lại, trái lại), dùng khi kết quả trái với dự đoán.

Ví dụ:

Nǐ qù bu qù dōu xíng, fǎnzhèng wǒ yào qù.
Bạn đi hay không cũng được, dù sao tôi cũng đi.
Bié zháojí, fǎnzhèng shíjiān hái zǎo.
Đừng vội, đằng nào cũng còn sớm.
Bùguǎn nǐ zěnme shuō, fǎnzhèng wǒ bù xiāngxìn.
Bạn nói gì thì nói, dù sao tôi cũng không tin.

Lỗi hay gặp:

Nhầm 反正 với 反而 khi kết quả trái dự đoán.

✗ 吃了药，他的病反正更重了。

✓ 吃了药，他的病反而更重了。(Chīle yào, tā de bìng fǎn'ér gèng zhòng le.) Uống thuốc xong, bệnh anh ấy trái lại còn nặng hơn.

4. Phân biệt 应付 và 处理

Cấu trúc: 应付: đối phó, ứng phó; làm qua loa; 处理: xử lý, giải quyết (có chủ đích)

处理 là xử lý, giải quyết sự việc, vấn đề một cách có kế hoạch, trung tính: 处理问题, 处理工作, 这件事处理得很好. Còn có nghĩa bán hạ giá hàng tồn: 处理价.

应付 nhấn mạnh đối phó với tình huống khó, áp lực để vượt qua: 应付考试, 一个人应付不了. Nó còn có nghĩa xấu là làm qua loa cho xong: 他写作业只是应付一下.

Ví dụ:

Zhè jiàn shì jiāo gěi tā chǔlǐ ba.
Việc này giao cho anh ấy xử lý đi.
Gōngzuò tài duō le, wǒ yī gè rén yìngfu bu liǎo.
Việc nhiều quá, một mình tôi xoay xở không nổi.
Zhège wèntí nǐ děi rènzhēn chǔlǐ, bù néng suíbiàn yìngfu.
Vấn đề này bạn phải xử lý nghiêm túc, không thể đối phó qua loa.

Lỗi hay gặp:

Dùng 处理 cho nghĩa "làm qua loa cho có".

✗ 他写作业只是处理一下。

✓ 他写作业只是应付一下。(Tā xiě zuòyè zhǐshì yìngfu yīxià.) Nó làm bài tập chỉ qua loa cho xong.