Học Tiếng Anh Qua Phim
Learn English Through Movies
Cài tiện ích Từ Vựng 123 cho Chrome hoặc Edge để xem phim trên các nền tảng có bản quyền như Netflix với phụ đề song ngữ hiện cùng lúc. Bấm vào từ để tra nghĩa và lưu vào bộ từ vựng.
Học tiếng Anh qua phim với phụ đề song ngữ
Xem phim là cách tiếp xúc với tiếng Anh đời thường, nơi người bản xứ nói nhanh, nuốt âm và dùng thành ngữ mà sách giáo khoa ít khi dạy. Trở ngại thường gặp là bật phụ đề tiếng Anh thì không hiểu hết, bật phụ đề tiếng Việt thì lại không học được gì. Tiện ích Từ Vựng 123 giải quyết bằng cách hiển thị cả hai dòng phụ đề cùng lúc ngay trong trình phát.
Khi gặp một từ lạ, bạn bấm thẳng vào từ đó trên phụ đề để xem nghĩa và phiên âm mà không phải dừng phim đi tra từ điển. Từ vừa tra được lưu vào bộ từ vựng của tài khoản, để sau đó ôn lại bằng thuật toán lặp lại ngắt quãng trên website. Bấm vào một câu bất kỳ thì phim tua về đúng câu ấy, rất hợp để luyện nghe từng câu một.
Tiện ích hoạt động trên Chrome và Edge ở máy tính, hỗ trợ phụ đề song ngữ Anh - Việt, Trung - Việt, Hàn - Việt và Nhật - Việt tuỳ theo phụ đề mà nền tảng có sẵn cho bộ phim đó. Website không lưu trữ và không phát phim: bạn vẫn xem bằng tài khoản của mình trên nền tảng có bản quyền, tiện ích chỉ bổ sung lớp phụ đề hỗ trợ học.
Chọn phim đúng trình độ, đây mới là bước quyết định
Phần lớn người bỏ cuộc vì chọn sai phim ngay từ tập đầu chứ không phải vì lười. Bộ phim bạn thích chưa chắc là bộ phim học được: thoại nhanh, tiếng lóng dày, nhạc nền át lời thoại, xem hai tập là nản rồi kết luận rằng mình không hợp với cách học này.
Có một phép thử nhanh hơn mọi bài kiểm tra trình độ. Mở một cảnh bất kỳ giữa phim, tắt hết phụ đề, nghe đúng hai phút. Nắm được đại ý thì phim vừa sức. Nếu nghe ra chưa tới một nửa thì để dành bộ đó cho sáu tháng nữa, vì học bằng một thứ mình không bắt kịp thì chỉ là xem giải trí.
Thể loại quyết định độ khó nhiều hơn hẳn năm sản xuất hay mức độ nổi tiếng. Xếp theo mức dễ dần khó lên:
- Sitcom đời thường - Friends, The Office, Modern Family: câu ngắn, bối cảnh lặp đi lặp lại, tiếng cười chèn giữa các câu cho bạn kịp xử lý. Dễ vào nhất.
- Phim hoạt hình - Kung Fu Panda, Inside Out, Zootopia: phát âm rõ và chậm, câu đơn giản. Đổi lại có kha khá từ bịa và lối chơi chữ không dùng được ngoài đời.
- Phim tài liệu có người dẫn: thoại chậm, phát âm chuẩn mực, nhưng là ngôn ngữ viết đọc lên chứ không phải hội thoại tự nhiên, và từ chuyên ngành khá dày.
- Phim hành động và siêu anh hùng: thoại ít nên tưởng dễ, thực ra nền ồn liên tục và phần lớn câu thoại không dùng lại được trong đời sống.
- Phim giọng Anh - Anh như Sherlock hay Downton Abbey: thêm hẳn một lớp khó về ngữ âm. Để sau khi đã quen giọng Mỹ.
- Phim ngành hẹp - Suits về luật, House về y khoa, Silicon Valley về công nghệ: thuật ngữ đặc dày. Rất tốt nếu bạn làm đúng ngành đó, rất phí nếu không.
Nên bắt đầu từ bộ phim nào
Không có danh sách đúng cho tất cả mọi người, nhưng có vài bộ được người học chọn đi chọn lại, vì lý do kỹ thuật hơn là vì chúng hay nhất.
Nguyên tắc chung: series hơn phim lẻ. Một tập hai mươi phút vừa vặn một buổi học, trong khi phim lẻ hai tiếng thì hoặc bạn xem hết và không nhặt được gì, hoặc chia nhỏ ra và mất mạch. Quan trọng hơn, nhân vật trong series lặp lại nên cách nói của họ lặp lại theo: vốn từ tích dần thay vì mỗi phim một chủ đề mới toanh.
Friends là lựa chọn mặc định có lý do: mười mùa, bối cảnh quanh quẩn quán cà phê và căn hộ, nên cùng một nhóm từ về ăn uống, hẹn hò, công việc quay lại liên tục. The Office chậm hơn một nhịp và nhiều câu công sở dùng được ngay. Breaking Bad có nhiều khoảng lặng giữa các câu, hợp với người thấy sitcom nói quá nhanh. Stranger Things thì câu ngắn, tiếng Anh của thiếu niên, dễ bắt chước.
Với người mới hẳn hoặc học cùng con, phim hoạt hình vẫn là đường vào nhẹ nhàng nhất: thoại rõ, hình ảnh đỡ nghĩa cho lời, và độ dài chín mươi phút chia làm ba buổi là vừa.
Xem một tập thế nào để thật sự nhớ được từ
Xem thụ động gần như không đọng lại gì. Điều tạo ra khác biệt là một vòng lặp ngắn: xem một lượt để hiểu nội dung, xem lại đúng đoạn đó với phụ đề song ngữ và nhặt từ, rồi gặp lại những từ ấy sau vài ngày khi trí nhớ vừa kịp mờ đi.
Chỗ hầu hết mọi người làm hỏng là bước nhặt từ: thấy từ lạ nào cũng tra và cũng lưu. Một tập hai mươi phút cho ra bốn mươi từ mới, và tuần sau không ai ôn nổi bốn mươi từ của riêng một tập. Năm đến mười từ thật sự lặp lại trong phim là đủ, phần còn lại cứ để trôi, vì chúng sẽ quay lại ở tập khác nếu thật sự thông dụng.
Cũng đừng dừng phim mỗi lần gặp từ lạ. Mạch phim đứt là động lực đứt theo, và bạn mất luôn ngữ cảnh vốn là thứ giúp nhớ từ. Bấm lưu rồi xem tiếp, để dành việc tra kỹ cho lượt xem thứ hai.
Bốn lỗi khiến xem cả trăm tập mà không lên trình
Bốn lỗi dưới đây gặp nhiều đến mức gần như ai cũng đi qua ít nhất một lần:
- Chỉ bật phụ đề tiếng Việt. Khi mắt đọc tiếng Việt thì tai lập tức ngừng làm việc, và lúc đó bạn đang xem phim chứ không phải đang học. Đây là lý do xem hàng trăm tập mà khả năng nghe không nhúc nhích.
- Chỉ bật phụ đề tiếng Anh khi chưa đủ trình. Bạn đoán mò nghĩa và đoán sai, rồi cái nghĩa sai đó nằm lại rất lâu vì đã gắn với một cảnh phim cụ thể. Sửa một từ hiểu sai khó hơn học một từ mới.
- Tra từ xong không lưu lại. Hai mươi phút sau là quên sạch, và lần gặp lại ở tập sau bạn lại tra đúng từ đó thêm lần nữa.
- Xem một lần rồi nhảy sang phim khác. Từ chỉ thật sự vào trí nhớ dài hạn khi gặp lại lần thứ ba, thứ tư, ở khoảng cách vài ngày thay vì vài phút. Đây là chỗ mà việc ôn lại có hệ thống bù đắp được cho việc xem.
Bao lâu thì thấy kết quả, và nó không thay thế được cái gì
Cũng cần nói rõ để bạn khỏi kỳ vọng sai: học qua phim không nhanh và không phải một lộ trình đầy đủ. Với ba mươi phút mỗi ngày, sau khoảng hai đến ba tháng thứ thay đổi rõ nhất thường là cảm giác chứ không phải điểm số: bạn bắt được nhiều câu hơn khi không có phụ đề, và bớt hoảng khi người ta nói nhanh.
Cái phim cho bạn rất tốt: phản xạ nghe với tốc độ thật, vốn từ đời thường mà giáo trình ít dạy, và cảm giác về nhịp câu cùng ngữ điệu. Cái phim không cho: ngữ pháp có hệ thống, kỹ năng viết, và vốn từ học thuật cho IELTS hay TOEIC - những thứ đó cần một nguồn được sắp xếp theo trình độ.
Nên cách dùng hợp lý là ghép cặp. Phim lo phần đầu vào tự nhiên và động lực; một bộ từ vựng theo trình độ lo phần hệ thống và việc ôn lại đúng lúc. Bài hát và video ngắn nằm giữa hai thứ đó, hợp cho những ngày không đủ ba mươi phút liền mạch.
Bản quyền
Vì sao phải xem phim trực tiếp trên Netflix?
Phim trên Netflix thuộc bản quyền của Netflix và các hãng phát hành, nên chúng tôi không đăng lại, không lưu trữ và không phát phim trên website này. Tiện ích Từ Vựng 123 chỉ hiển thị thêm phụ đề song ngữ ngay trong trình phát của Netflix để bạn học từ vựng — bạn vẫn xem phim bằng tài khoản Netflix của mình, đúng bản quyền.