Giáo trình chuẩn HSK 5 bài 3: 人生有选择，一切可改变 (Đời người có lựa chọn, mọi thứ đều có thể thay đổi)

Admin

17 tháng 9, 202610 phút đọc101 lượt xem

Nội dung bài viết

Bài 3 nói về việc dám rời bỏ một cuộc sống ổn định để theo đuổi lối sống mình mong muốn, với vốn từ về công việc, biển cả, thời tiết và tương lai. Ngữ pháp gồm đại từ 各自, phó từ văn viết 勿, động từ 包括, từ 时刻 và cách phân biệt 舒适 với 舒服.

Tên bài: (Rénshēng yǒu xuǎnzé, yīqiè kě gǎibiàn), nghĩa là “Đời người có lựa chọn, mọi thứ đều có thể thay đổi”. Bài nằm trong tập 上 của quyển HSK 5.

Từ mới bài 3 (35 từ)

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bàngwǎn	danh từ	chiều tối, lúc chạng vạng
bāokuò	động từ	bao gồm, gồm cả
cǎihóng	danh từ	cầu vồng
cízhí	động từ	nghỉ việc, xin thôi việc, từ chức
dàiyù	danh từ	đãi ngộ (lương bổng, phúc lợi)
diào	động từ	câu (cá)
dùn	lượng từ	bữa (ăn); trận (mắng, đánh)
fāchóu	động từ	lo buồn, rầu rĩ, phát sầu
fēng	động từ	điên, phát điên
gànhuór	động từ	làm việc, làm lụng (khẩu ngữ)
gèzì	đại từ	mỗi người, riêng mỗi bên, ai nấy
gōngrén	danh từ	công nhân
hǎixiān	danh từ	hải sản
jī	động từ	đánh, đập; (sét) đánh trúng
jiàshǐ	động từ	lái, điều khiển (xe, tàu, máy bay)
léi	danh từ	sấm
lòu	động từ	rò, rỉ, dột
lùdì	danh từ	đất liền
lúnliú	động từ	luân phiên, thay phiên nhau
pànwàng	động từ	mong mỏi, trông mong
píngjìng	tính từ	yên tĩnh, bình lặng; bình tĩnh
rénshēng	danh từ	đời người, cuộc đời
shǎndiàn	danh từ	tia chớp
shídài	danh từ	thời đại
shíkè	danh từ, phó từ	thời khắc, khoảnh khắc; lúc nào cũng, luôn luôn
shūshì	tính từ	dễ chịu, thoải mái, tiện nghi
suíshí	phó từ	bất cứ lúc nào
táijiē	danh từ	bậc thềm, bậc cấp
tàitai	danh từ	vợ; bà (gọi phụ nữ đã có chồng)
wèilái	danh từ	tương lai
wěndìng	tính từ	ổn định
wù	phó từ	chớ, đừng (văn viết, dùng trong câu cấm đoán)
yōngbào	động từ	ôm, ôm chặt
zháohuǒ	động từ	bốc cháy, bị cháy
zhuàng	động từ	đâm, va, tông

Tên riêng trong bài

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	Àodàlìyà	Úc (Australia)
	Xīnxīlán	New Zealand
	Zhái Fēng	Địch Phong (tên người)

Từ bổ sung

Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
èrshǒu	tính từ	cũ, đã qua sử dụng
fānchuán	danh từ	thuyền buồm
hǎilǐ	lượng từ	hải lý
hángxíng	động từ	đi (tàu thuyền) trên biển, bay (trên không); hàng hải
jīxù	danh từ, động từ	tiền tiết kiệm, của dành dụm; tích góp
sōu	lượng từ	chiếc (tàu, thuyền)

Ngữ pháp bài 3

1. 各自: mỗi người (làm việc của riêng mình)

Cấu trúc: Chủ ngữ số nhiều + 各自 + động từ; 各自的 + danh từ

各自 là đại từ, chỉ từng người, từng bên trong một nhóm, ai lo phần nấy. Vì vậy phía trước phải có một chủ ngữ số nhiều (我们, 大家, 两个人) để 各自 quy chiếu về.

Có hai vị trí: đứng trước động từ (大家各自回家) hoặc làm định ngữ với 的 (各自的想法). Khác với 每, 各自 không đứng trước lượng từ: không nói 各自个人.

Ví dụ:

Xiàkè yǐhòu, tóngxuémen gèzì huí jiā le.
Tan học, các bạn ai về nhà nấy.
Zhè dùn fàn wǒmen gèzì fù qián ba.
Bữa này mình ai trả phần nấy nhé.
Dàjiā dōu yǒu gèzì de xiǎngfǎ.
Mỗi người đều có suy nghĩ riêng của mình.
Bìyè yǐhòu, wǒmen zài gèzì de chéngshì gōngzuò.
Tốt nghiệp xong, chúng tôi làm việc ở thành phố riêng của mỗi người.

Lỗi hay gặp:

Người học dùng 各自 như 每, đặt trước lượng từ.

✗ 各自个人都有自己的爱好。

✓ 每个人都有各自的爱好。

2. 勿: chớ, đừng (văn viết)

Cấu trúc: (请) + 勿 + động từ

勿 là phó từ phủ định mang tính cấm đoán, khuyên răn, nghĩa như 不要, 别. Đây là từ văn viết, gặp nhiều trên biển báo, thông báo, nội quy, thường đi thành 请勿: 请勿吸烟 (xin đừng hút thuốc).

Trong nói chuyện hằng ngày, dùng 勿 nghe cứng và lạ. Nói với người thân, bạn bè thì dùng 别 hoặc 不要.

Ví dụ:

Qǐng wù xīyān.
Xin đừng hút thuốc.
Túshūguǎn nèi qǐng wù dà shēng shuōhuà.
Trong thư viện xin đừng nói to.
Qǐng wù bǎ bāo fàng zài ménkǒu.
Xin đừng để túi ở cửa ra vào.
Jǐ suǒ bù yù, wù shī yú rén.
Điều mình không muốn thì chớ làm cho người khác.

Lỗi hay gặp:

Học từ mới xong, người học dùng 勿 cả trong lời nói thân mật.

✗ 妈妈，你勿担心我。

✓ 妈妈，你别担心我。

3. 包括: bao gồm

Cấu trúc: A + 包括 + B; ……，包括 + B; 包括 + B + 在内

包括 là động từ, nói rằng trong một tổng thể có chứa những phần nào. Có thể liệt kê đủ các phần (费用包括吃和住) hoặc chỉ nêu một phần đáng chú ý (我们班有二十个学生，包括五个韩国学生).

Cụm 包括……在内 nhấn mạnh “tính cả… vào”: 包括我在内，一共十个人. Phủ định dùng 不包括.

Bản thân 包括 đã là động từ nên không thêm 有 phía sau như kiểu tiếng Việt “gồm có”.

Ví dụ:

Zhè cì lǚxíng de qián bāokuò chī, zhù hé jīpiào.
Tiền chuyến đi này bao gồm ăn, ở và vé máy bay.
Wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng, bāokuò wǔ ge Hánguó xuésheng.
Lớp chúng tôi có hai mươi học sinh, trong đó có năm học sinh Hàn Quốc.
Bāokuò wǒ zài nèi, yīgòng yǒu shí ge rén cānjiā.
Tính cả tôi, tổng cộng có mười người tham gia.
Fángzū bù bāokuò shuǐdiànfèi.
Tiền thuê nhà không bao gồm tiền điện nước.

Lỗi hay gặp:

Dịch sát “gồm có”, người học thêm 有 sau 包括.

✗ 这套房子包括有三个卧室和一个厨房。

✓ 这套房子包括三个卧室和一个厨房。

4. 时刻: thời khắc; lúc nào cũng

Cấu trúc: (最……的) + 时刻 (danh từ); 时刻 + động từ (phó từ)

Làm danh từ, 时刻 chỉ một thời điểm cụ thể, thường là thời điểm quan trọng, đáng nhớ: 最幸福的时刻, 关键时刻. Sắc thái trang trọng hơn 时候.

Làm phó từ, 时刻 đứng trước động từ, nghĩa là “lúc nào cũng, luôn luôn”, giống 时时刻刻: 时刻注意安全, 时刻准备着.

Ví dụ:

Zhè shì wǒ yīshēng zhōng zuì xìngfú de shíkè.
Đây là khoảnh khắc hạnh phúc nhất đời tôi.
Zài zuì kùnnan de shíkè, péngyoumen bāngzhùle wǒ.
Vào lúc khó khăn nhất, bạn bè đã giúp đỡ tôi.
Kāichē de shíhou yào shíkè zhùyì ānquán.
Khi lái xe phải luôn chú ý an toàn.
Māma shíkè guānxīnzhe yuǎnfāng de háizi.
Mẹ lúc nào cũng lo lắng cho đứa con ở phương xa.

Lỗi hay gặp:

Thấy 时刻 cũng nghĩa là “lúc”, người học dùng nó thay 时候 cho những việc bình thường.

✗ 吃饭的时刻别看手机。

✓ 吃饭的时候别看手机。

5. Phân biệt 舒适 và 舒服

Cấu trúc: 舒服: cảm giác của người (khẩu ngữ); 舒适: môi trường, điều kiện dễ chịu (văn viết)

舒服 nói về cảm giác của con người, dùng nhiều trong khẩu ngữ. 不舒服 còn có nghĩa là trong người khó chịu, hơi ốm. 舒服 lặp lại được thành 舒舒服服.

舒适 mang sắc thái văn viết, thường tả môi trường, đồ vật, điều kiện sống khiến người ta dễ chịu: 舒适的房间, 舒适的生活. Không dùng 舒适 để nói người bị mệt, bị ốm, và 舒适 không lặp lại.

Ví dụ:

Wǒ jīntiān yǒudiǎnr bù shūfu, xiǎng zǎo diǎnr xiūxi.
Hôm nay tôi hơi khó chịu trong người, muốn nghỉ sớm.
Zhè jiā jiǔdiàn de fángjiān gānjìng yòu shūshì.
Phòng của khách sạn này sạch sẽ và tiện nghi.
Zhège fángjiān hěn shūshì, zhù zài zhèlǐ hěn shūfu.
Căn phòng này rất tiện nghi, ở đây thấy rất dễ chịu.
Zhōumò wǒ xiǎng zài jiā shūshufúfú de shuì yī jiào.
Cuối tuần tôi muốn ở nhà ngủ một giấc thật thoải mái.