Thì quá khứ tiếp diễn trong tiếng Anh: công thức, cách dùng và phân biệt với quá khứ đơn

Thì quá khứ tiếp diễn dùng để nói một việc đang diễn ra tại một thời điểm trong quá khứ, thường làm nền cho một việc khác xen vào. Công thức: S + was/were + V-ing. Ví dụ: I was cooking dinner when she called. — Tôi đang nấu bữa tối thì cô ấy gọi.

Công thức

Thể	I, he, she, it	you, we, they
Khẳng định	He was sleeping.	They were playing football.
Phủ định	He wasn't sleeping.	They weren't playing.
Câu hỏi	Was he sleeping?	Were they playing?
Trả lời ngắn	Yes, he was. / No, he wasn't.	Yes, they were. / No, they weren't.
Có từ để hỏi	What were you doing at 9 o'clock last night? — Lúc 9 giờ tối qua bạn đang làm gì?

Quy tắc thêm -ing (bỏ e, gấp đôi phụ âm) giống thì hiện tại tiếp diễn, xem ở bài hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn. Khi nói nhanh, was và were ở giữa câu thường đọc nhẹ: was /wəz/, were /wə(r)/.

Khi nào dùng

Cách dùng	Ví dụ	Nghĩa
Đang diễn ra tại một thời điểm xác định trong quá khứ	At 8 p.m. yesterday, I was having dinner.	Lúc 8 giờ tối qua, tôi đang ăn tối.
Việc đang diễn ra thì việc khác xen vào	I was taking a shower when the lights went out.	Tôi đang tắm thì mất điện.
Hai việc diễn ra song song	While my mum was cooking, my dad was watching TV.	Trong khi mẹ nấu ăn thì bố xem tivi.
Tả bối cảnh khi kể chuyện	It was raining and the wind was blowing hard.	Trời đang mưa và gió thổi mạnh.
Phàn nàn thói quen trong quá khứ (với always)	He was always complaining about his job.	Hồi đó anh ta lúc nào cũng than phiền về công việc.

Trong lời đề nghị lịch sự, người bản xứ hay dùng dạng này dù đang nói về hiện tại: I was wondering if you could help me. — Không biết anh có thể giúp tôi được không.

Kết hợp với quá khứ đơn: when và while

Việc dài, đang diễn ra dùng quá khứ tiếp diễn; việc ngắn xen vào dùng quá khứ đơn.

• when + việc ngắn: I was walking home when I saw an accident. — Tôi đang đi bộ về nhà thì thấy một vụ tai nạn.
• while + việc dài: While I was walking home, I saw an accident.
• Vế nào đứng trước cũng được; nếu vế when/while đứng đầu thì có dấu phẩy.

Đổi thì là đổi nghĩa

Câu	Ý nghĩa
When she arrived, I was cooking dinner.	Cô ấy đến lúc tôi đang nấu dở.
When she arrived, I cooked dinner.	Cô ấy đến rồi tôi mới bắt đầu nấu.
When she arrived, I had cooked dinner.	Cô ấy đến thì tôi đã nấu xong.

Dấu hiệu nhận biết

• Giờ cụ thể trong quá khứ: at 7 o'clock last night, at this time yesterday
• when, while, as nối với một việc khác
• all day yesterday, all morning (nhấn mạnh việc kéo dài)

Động từ trạng thái không dùng dạng tiếp diễn

know, want, like, need, believe, belong và have (nghĩa sở hữu) vẫn dùng quá khứ đơn dù đang nói về một lúc trong quá khứ: When I met him, I knew he was the one. chứ không nói I was knowing.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ I was watch TV. → ✓ I was watching TV. Thiếu -ing.
• ✗ They was playing. → ✓ They were playing.
• ✗ The phone was ringing while I had a shower. (khi muốn nói điện thoại reo lúc đang tắm) → ✓ The phone rang while I was having a shower. Việc ngắn dùng quá khứ đơn, việc dài dùng tiếp diễn.
• ✗ I was knowing the answer. → ✓ I knew the answer.
• ✗ Yesterday I was going to the market and buying fish. (khi chỉ kể hai việc nối tiếp) → ✓ Yesterday I went to the market and bought some fish. Chuỗi việc hoàn tất dùng quá khứ đơn.

Nhớ nhanh

• was/were + V-ing: đang diễn ra tại một lúc trong quá khứ.
• I/he/she/it was · you/we/they were.
• Việc dài dùng tiếp diễn, việc ngắn xen vào dùng quá khứ đơn.
• when + việc ngắn · while + việc dài.

Bài tiếp theo trong lộ trình: câu bị động. Toàn bộ chủ điểm có ở mục ngữ pháp tiếng Anh.