Cách dùng trợ từ の trong tiếng Nhật: 5 cách dùng kèm ví dụ

Trợ từ の (no) nối hai danh từ theo công thức N1 の N2, trong đó N1 bổ nghĩa cho N2: 私の本 (watashi no hon, sách của tôi), 日本語の先生 (nihongo no sensei, giáo viên tiếng Nhật). Ngoài nghĩa "của", の còn đứng thay cho danh từ đã nhắc (これは私のです。, "cái này là của tôi"), biến động từ thành danh từ (読むのが好きです, "thích đọc") và làm đuôi câu hỏi thân mật.

Tóm tắt các cách dùng của の

Cách dùng	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Nối hai danh từ	N1 の N2	私の傘	ô của tôi
Thay cho danh từ	N の / tính từ + の	赤いのをください。	Cho tôi cái màu đỏ.
Biến động từ thành danh từ	V (thể thường) + の	料理を作るのが好きです。	Tôi thích nấu ăn.
Chủ ngữ trong mệnh đề bổ nghĩa	N の + V + N	母の作った料理	món mẹ nấu
Đuôi câu thân mật	Câu + の	どこに行くの？	Đi đâu thế?

1. Nối hai danh từ: N1 の N2

Danh từ đứng sau là danh từ chính, danh từ đứng trước bổ nghĩa cho nó. Thứ tự ngược với tiếng Việt: "sách của tôi" là "tôi の sách". Quan hệ giữa hai danh từ không chỉ là sở hữu:

Quan hệ	Ví dụ	Cách đọc	Nghĩa
Sở hữu	田中さんの車	Tanaka-san no kuruma	xe của anh Tanaka
Nơi làm, nơi học	会社の人	kaisha no hito	người ở công ty
Nội dung, chủ đề	日本語の本	nihongo no hon	sách tiếng Nhật
Xuất xứ	日本の車	Nihon no kuruma	xe Nhật
Chất liệu	木の机	ki no tsukue	bàn gỗ
Thời gian	朝のニュース	asa no nyūsu	bản tin buổi sáng
Vị trí	机の上	tsukue no ue	trên bàn
Đồng vị (cùng là một người)	友達の田中さん	tomodachi no Tanaka-san	Tanaka, bạn tôi

Có thể nối nhiều の liên tiếp. Đọc từ phải sang trái để ra nghĩa: 私の友達の家 (watashi no tomodachi no ie) là "nhà của bạn của tôi".

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
これは誰のかばんですか。	kore wa dare no kaban desu ka	Đây là cặp của ai?
銀行の前で待っています。	ginkō no mae de matte imasu	Tôi đang đợi trước ngân hàng.
中学校の同級生に会いました。	chūgakkō no dōkyūsei ni aimashita	Tôi đã gặp bạn cùng lớp hồi cấp hai.

2. の đứng thay cho danh từ

Khi danh từ đã rõ trong ngữ cảnh, の thay cho nó để khỏi lặp lại. Trước の có thể là danh từ, tính từ い, hoặc tính từ な kèm な.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
この傘は私のです。	kono kasa wa watashi no desu	Cái ô này là của tôi.
もっと安いのはありますか。	motto yasui no wa arimasu ka	Có cái nào rẻ hơn không?
一番好きなのはこれです。	ichiban suki na no wa kore desu	Cái tôi thích nhất là cái này.

3. Biến động từ, cụm động từ thành danh từ

Đặt の sau động từ ở thể thường để cả cụm làm chủ ngữ hoặc tân ngữ, giống "việc…" trong tiếng Việt.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
本を読むのが好きです。	hon o yomu no ga suki desu	Tôi thích đọc sách.
日本語を話すのは難しいです。	nihongo o hanasu no wa muzukashii desu	Nói tiếng Nhật thì khó.
宿題をするのを忘れました。	shukudai o suru no o wasuremashita	Tôi quên làm bài tập.
子供が歌っているのが聞こえます。	kodomo ga utatte iru no ga kikoemasu	Tôi nghe thấy trẻ con đang hát.

の hay こと? Nhiều chỗ dùng được cả hai (読むことが好きです cũng đúng). Nhưng với động từ nhìn thấy, nghe thấy như 見える, 聞こえる thì chỉ dùng の; còn các mẫu cố định như ~ことができます, ~ことがあります thì chỉ dùng こと.

4. の thay が trong mệnh đề bổ nghĩa

Trong một vế đứng trước danh từ để bổ nghĩa, chủ ngữ của vế đó có thể dùng の thay cho が, nghĩa không đổi.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
母の作ったケーキはおいしいです。	haha no tsukutta kēki wa oishii desu	Bánh mẹ làm thì ngon. (= 母が作ったケーキ)
背の高い人	se no takai hito	người cao (= 背が高い人)

5. の cuối câu trong hội thoại thân mật

Trong thể thường, の ở cuối câu hỏi làm câu mềm hơn và mang ý muốn được giải thích; ở câu kể, nó mang giọng giải thích. Dạng lịch sự tương ứng là ~んですか / ~んです.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
どうしたの？	dō shita no?	Có chuyện gì thế?
明日、来ないの？	ashita, konai no?	Mai không đến à?
頭が痛いんです。	atama ga itai n desu	Tôi bị đau đầu (nên…). (dạng lịch sự)

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 本の私 → ✓ 私の本
  Danh từ bổ nghĩa đứng trước, danh từ chính đứng sau.
• ✗ 大きいの家 → ✓ 大きい家
  Tính từ い gắn thẳng vào danh từ, không có の.
• ✗ 有名の歌手 → ✓ 有名な歌手
  Tính từ な dùng な, không dùng の.
• ✗ 泳ぐが好きです。 → ✓ 泳ぐのが好きです。
  Động từ muốn làm chủ ngữ, tân ngữ phải thêm の hoặc こと.
• ✗ 日本語を話すのができます。 → ✓ 日本語を話すことができます。
  Mẫu ~ことができます không thay こと bằng の.

Nhớ nhanh

• N1 の N2: N1 bổ nghĩa, N2 là chính; đọc ngược từ phải sang trái.
• Không chỉ "của": còn là nơi chốn, nội dung, chất liệu, thời gian, vị trí.
• の thay cho danh từ đã rõ: 私のです, 赤いの, 好きなの.
• V + の = "việc làm V": 読むのが好き.
• Tính từ い và な không nối bằng の.

Đọc tiếp: đặt câu hỏi với か. Toàn bộ lộ trình nằm ở mục ngữ pháp tiếng Nhật.