Học tiếng Anh qua phim Friends và 4 sitcom khác: xem bộ nào, học thế nào
Nội dung bài viết
Friends hợp để học tiếng Anh giao tiếp đời thường vì mỗi tập chỉ khoảng 22 phút, sáu nhân vật cố định nói về chuyện hằng ngày, và các câu nói lặp lại qua 236 tập. Nhưng Friends không dễ nghe: thoại nhanh, chồng lời, có tiếng cười khán giả, nên hợp với trình độ khoảng trung cấp trở lên. Cách học cho ra kết quả là mỗi tập chia hai buổi: buổi đầu xem hết với phụ đề song ngữ và đánh dấu cụm lạ, buổi sau lấy một cảnh 5 phút nghe lại từng câu không có tiếng Việt. Người mới chuyển từ phim hoạt hình sang có thể bắt đầu bằng Modern Family, dễ nghe hơn Friends.
Vì sao sitcom hợp để học đều đặn
- Tập ngắn: khoảng 20–22 phút, vừa một hai buổi học.
- Bối cảnh lặp lại: vẫn căn hộ ấy, quán cà phê ấy, văn phòng ấy, nên từ vựng cũng lặp lại.
- Nhân vật cố định: sau vài tập quen giọng từng người, nghe đỡ vất vả hẳn.
- Tiếng Anh nói đời thường: câu chào hỏi, trêu đùa, xin lỗi, từ chối dùng lại được.
Friends: học được gì và cần lưu ý gì
Friends phát sóng trên kênh NBC từ 1994 đến 2004, 10 mùa, 236 tập, kể về sáu người bạn ở New York. Tên mỗi tập đều bắt đầu bằng The One…, ví dụ tập đầu là The One Where Monica Gets a Roommate.
Điểm mạnh
- Cách nói thân mật giữa bạn bè: rủ rê, trêu chọc, an ủi, cãi nhau.
- Câu cửa miệng ngắn gắn với nhân vật, dễ nhớ: của Joey (câu tán tỉnh kiểu "dạo này sao rồi em"), của Ross (hồi đó tụi mình đang tạm chia tay mà).
- Ngữ điệu mỉa mai của Chandler, kiểu với trọng âm dồn vào be: bài học tốt về việc trọng âm câu đổi sắc thái nghĩa.
Lưu ý
- Tiếng cười khán giả chen giữa các câu, và nhiều câu bị nói chồng lên nhau.
- Văn hoá Mỹ thập niên 90: một số từ và câu đùa gắn với thời đó (máy nhắn tin, băng video, chương trình truyền hình cũ). Tra cho hiểu nhưng không cần lưu.
- Chơi chữ khó hiểu nếu chỉ đọc bản dịch.
Bốn sitcom khác và mỗi bộ dạy gì
| Phim | Phát sóng | Học được gì | Độ khó nghe |
|---|---|---|---|
| Modern Family | ABC, 2009–2020, 11 mùa | Hội thoại gia đình; các đoạn nhân vật nói thẳng vào máy quay chậm và rõ | Dễ nhất trong nhóm; không có tiếng cười khán giả |
| The Office (bản Mỹ) | NBC, 2005–2013, 9 mùa | Tiếng Anh công sở: họp, bán hàng, khách hàng, sếp và nhân viên | Vừa; nhiều câu ngập ngừng, đùa dựa trên sự khó xử |
| How I Met Your Mother | CBS, 2005–2014, 9 mùa | Cách nói thân mật của người trẻ ở thành phố, nhiều câu cửa miệng như | Vừa; kể chuyện bằng hồi tưởng, nhảy thời gian liên tục |
| The Big Bang Theory | CBS, 2007–2019, 12 mùa | Từ vựng khoa học, công nghệ trong hội thoại đời thường | Khó; nhân vật Sheldon nói nhanh, câu đùa dựa trên vật lý và truyện tranh |
Chọn bộ nào
| Nếu | Nên xem |
|---|---|
| Mới chuyển từ phim hoạt hình sang phim người đóng | Modern Family |
| Muốn nói chuyện thân mật với bạn bè | Friends hoặc How I Met Your Mother |
| Học tiếng Anh để đi làm | The Office |
| Làm kỹ thuật, khoa học, CNTT | The Big Bang Theory |
| Nghe còn yếu, xem 3 phút với phụ đề tiếng Anh đã mất dấu | Chưa nên xem sitcom; bắt đầu từ phim hoạt hình |
Cách học một tập Friends trong hai buổi
Buổi 1: xem hết tập, chỉ đánh dấu (khoảng 30 phút)
- Bật phụ đề song ngữ Anh - Việt. Trên Netflix cần tiện ích trình duyệt, xem bài bật phụ đề song ngữ trên Netflix.
- Xem một mạch. Gặp cụm lạ thì dừng vài giây ghi lại kèm câu, rồi xem tiếp, đừng phân tích.
- Cuối buổi lọc danh sách còn 8–10 cụm đáng học, theo cách ở bài học từ vựng tiếng Anh qua phim.
Buổi 2: làm kỹ một cảnh 5 phút (khoảng 25 phút)
- Chọn cảnh nhiều lời nhất, thường là cảnh cả nhóm ngồi ở quán cà phê hoặc trong căn hộ.
- Tắt phụ đề tiếng Việt, nghe lại từng câu, tự dịch trong đầu rồi mới kiểm tra.
- Câu không nghe ra thì giảm tốc độ phát xuống 0,75 lần, tìm chỗ nối âm: thành /ˈdɪdʒə/, , .
- Chọn 3–4 câu ngắn, nói theo nhân vật cả nhịp lẫn ngữ điệu. Cách làm đầy đủ ở bài shadowing là gì.
- Chép lại 5 câu trong cảnh chỉ bằng tai, so với phụ đề, theo bài nghe chép chính tả qua phim.
Ba lỗi khiến xem hết 10 mùa mà vẫn không khá lên
- Xem tập mới khi chưa làm buổi 2. Sitcom dễ cuốn, và đó là lý do người ta xem nhiều mà học ít. Một tập làm kỹ có giá trị hơn năm tập xem lướt.
- Chép cả câu đùa. Câu đùa phụ thuộc tình huống, hiếm khi dùng lại được. Nhặt cụm lặp đi lặp lại thay vì câu chốt.
- Đọc phụ đề tiếng Việt suốt. Với thoại nhanh như Friends, mắt sẽ luôn chọn đọc tiếng Việt nếu nó còn trên màn hình.
Sau sitcom thì xem gì
Thứ tự hợp lý cho phần lớn người học: phim hoạt hình → sitcom → phim lẻ người đóng. Khi đã theo được Friends với phụ đề tiếng Anh, có thể chuyển sang phim dài; chọn tiếp ở trang học tiếng Anh qua phim. Quy trình chung cho mọi loại phim có ở bài cách học tiếng Anh qua phim.
