Giáo trình chuẩn HSK 5 bài 10: 争论的奇迹 (Kỳ tích từ một cuộc tranh luận)

Admin

17 tháng 9, 20269 phút đọc123 lượt xem

Nội dung bài viết

Bài 10 kể chuyện một cuộc tranh luận về dáng chân ngựa khi phi đã dẫn tới những bức ảnh chụp liên tiếp của Muybridge và sau đó là điện ảnh, kèm lớp từ về chụp ảnh, quay phim và tranh luận. Ngữ pháp gồm phó từ 毕竟, 逐渐, 或许 và phân biệt 显示 với 显得.

Tên bài: (Zhēnglùn de qíjì), nghĩa là “Kỳ tích từ một cuộc tranh luận”. Bài nằm trong tập 上 của quyển HSK 5.

Từ mới bài 10 (30 từ)

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bìjìng	phó từ	dù sao thì, suy cho cùng
biànlùn	động từ	tranh luận, tranh biện
bōfàng	động từ	phát, chiếu (nhạc, phim, chương trình)
bózi	danh từ	cái cổ
cāochǎng	danh từ	sân vận động, sân tập (của trường)
chājù	danh từ	khoảng cách, sự chênh lệch
chā	động từ	cắm, cài vào; chen vào
chéngshú	động từ, tính từ	chín (quả); trưởng thành, chín chắn
dǎoyǎn	danh từ, động từ	đạo diễn
dòng	danh từ	cái lỗ, hang
gǎijìn	động từ	cải tiến, cải thiện
huòxǔ	phó từ	có lẽ, biết đâu
jìniàn	động từ	kỷ niệm, tưởng nhớ
jì	động từ	buộc, thắt (dây giày, cà vạt, dây an toàn)
jiānkǔ	tính từ	gian khổ, vất vả
la	trợ từ	(hợp âm của 了 và 啊) rồi đấy, rồi à; tỏ ý cảm thán hoặc hỏi
lán	động từ	chặn, ngăn lại
pāi	động từ	chụp (ảnh), quay (phim)
pǐ	lượng từ	con (dùng cho ngựa)
qíjì	danh từ	kỳ tích, điều kỳ diệu
qǐngqiú	động từ, danh từ	thỉnh cầu, đề nghị; lời thỉnh cầu
shèyǐngshī	danh từ	nhiếp ảnh gia; người quay phim
shǐzhōng	phó từ	trước sau vẫn, từ đầu đến cuối
shuōfú	động từ	thuyết phục
wéirào	động từ	xoay quanh, bao quanh
xiǎnshì	động từ	cho thấy, thể hiện; hiển thị
xiōngdì	danh từ	anh em trai
zhēnglùn	động từ	tranh cãi, tranh luận
zhòngdà	tính từ	trọng đại, hệ trọng
zhújiàn	phó từ	dần dần

Tên riêng trong bài

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	Jiālìfúníyà Zhōu	bang California (Mỹ)
	Kē'ēn	Cohen (họ người)
	Lúmǐ'āi'ěr	Lumière (họ người Pháp)
	Màibùlǐqí	Eadweard Muybridge (nhiếp ảnh gia)
	Sītǎnfú	Leland Stanford

Từ bổ sung

Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bēnpǎo	động từ	chạy nhanh, phi (ngựa)
gùn	danh từ	cây gậy
qīngwā	danh từ	con ếch
shìyàn	danh từ, động từ	cuộc thử nghiệm; thử nghiệm
shùnjiān	danh từ	khoảnh khắc, chớp mắt
tí(zi)	danh từ	móng guốc (ngựa, bò)
yìshí	danh từ, động từ	ý thức; nhận ra, ý thức được

Ngữ pháp bài 10

1. Phó từ 毕竟: dù sao thì, suy cho cùng

Cấu trúc: (Vế nêu nhận định)，chủ ngữ + 毕竟 + sự thật cốt lõi

毕竟 nhấn mạnh một sự thật cơ bản không thể bỏ qua, dùng để giải thích hoặc bào chữa cho điều nói ở vế kia: 他毕竟还是个孩子 “dù sao nó cũng chỉ là đứa trẻ”.

Tiếng Việt “rốt cuộc” có hai nghĩa: “suy cho cùng” và “cuối cùng thì (việc cũng xảy ra)”. 毕竟 chỉ mang nghĩa thứ nhất. Nghĩa “cuối cùng cũng tới” phải dùng 终于.

Ví dụ:

Bié shēng tā de qì le, tā bìjìng hái shì gè háizi.
Đừng giận nó nữa, dù sao nó cũng chỉ là đứa trẻ.
Tā bìjìng xuéle sān nián Hànyǔ, shuō de bǐ wǒ hǎo duō le.
Dù sao anh ấy cũng đã học tiếng Trung ba năm, nói giỏi hơn tôi nhiều.
Suīrán chūle diǎnr wèntí, dàn zhè bìjìng shì dì-yī cì.
Tuy có chút trục trặc, nhưng suy cho cùng đây là lần đầu.
Běijīng bìjìng shì dà chéngshì, shénme dōngxi dōu néng mǎidào.
Bắc Kinh dù sao cũng là thành phố lớn, thứ gì cũng mua được.

Lỗi hay gặp:

Dịch “rốt cuộc anh ấy cũng đến” thành 毕竟. ✗ 等了两个小时，他毕竟来了。 ✓ 等了两个小时，他终于来了。

2. Phó từ 逐渐: dần dần

Cấu trúc: Chủ ngữ + 逐渐 + động từ / tính từ biến đổi

逐渐 diễn tả sự thay đổi diễn ra từng chút một, tự nhiên theo thời gian: trời lạnh dần, quen dần, tiến bộ dần. Từ này hơi trang trọng; khẩu ngữ hay nói 渐渐 hoặc 慢慢.

Tiếng Việt đặt “dần” sau động từ (quen dần, lạnh dần), còn 逐渐 luôn đứng trước động từ. 逐渐 cũng không làm vị ngữ một mình và không lặp lại.

Ví dụ:

Tiānqì zhújiàn biàn lěng le.
Thời tiết lạnh dần.
Lái Zhōngguó yǐhòu, wǒ zhújiàn xíguànle zhèlǐ de shēnghuó.
Sang Trung Quốc rồi, tôi quen dần với cuộc sống ở đây.
Tā de Hànyǔ shuǐpíng zhújiàn tígāo le.
Trình độ tiếng Trung của anh ấy nâng lên dần.
Liǎng gè rén zhújiàn chéngle hǎo péngyou.
Hai người dần dần trở thành bạn tốt.

Lỗi hay gặp:

Đặt 逐渐 sau động từ theo kiểu “quen dần”. ✗ 我习惯逐渐了。 ✓ 我逐渐习惯了。

3. Phó từ 或许: có lẽ, biết đâu

Cấu trúc: (Chủ ngữ) + 或许 + động từ / vế câu; 或许 đứng đầu câu cũng được

或许 nêu một phỏng đoán không chắc chắn, nghĩa như 也许, 可能 nhưng nghe trang trọng hơn. Nó có thể đứng sau chủ ngữ hoặc ở đầu câu.

Vì cùng có chữ 或, người học dễ lẫn 或许 với 或者. 或者 là liên từ “hoặc”, nối hai lựa chọn; 或许 là phó từ “có lẽ”, không nối gì cả.

Ví dụ:

Tā jīntiān méi lái shàngkè, huòxǔ shì shēngbìng le.
Hôm nay cậu ấy không đi học, có lẽ là bị ốm.
Nǐ qù wènwen lǎoshī, huòxǔ tā zhīdào.
Em đi hỏi thầy xem, biết đâu thầy biết.
Huòxǔ míngtiān huì xià yǔ, wǒmen dàishang yǔsǎn ba.
Có lẽ mai trời mưa, mình mang theo ô nhé.
Zhège bànfǎ huòxǔ yǒuyòng, nǐ shìshi.
Cách này có lẽ có ích, bạn thử xem.

Lỗi hay gặp:

Dùng 或许 thay cho liên từ 或者. ✗ 我明天或许后天去。 ✓ 我明天或者后天去。

4. Phân biệt 显示 và 显得

Cấu trúc: 显示 + danh từ / vế câu; 显得 + tính từ

显示 là động từ mang tân ngữ, nghĩa là cho thấy rõ, hiển thị một thông tin hay sự thật. Chủ ngữ thường là màn hình, con số, kết quả, bức ảnh: 手机上显示…, 成绩显示….

显得 nghĩa là trông có vẻ, tỏ ra, phía sau gần như luôn là tính từ hoặc cụm tính từ, nói về ấn tượng người khác nhìn thấy: 显得很年轻, 显得很累. Tiếng Việt đều có thể nói “cho thấy” hoặc “trông”, nên cần xem phía sau là thông tin hay là tính từ.

Ví dụ:

Shǒujī shang xiǎnshì xiànzài shì xiàwǔ sān diǎn.
Điện thoại hiển thị bây giờ là ba giờ chiều.
Tā chuānshang zhè jiàn yīfu, xiǎnde hěn niánqīng.
Cô ấy mặc cái áo này vào trông rất trẻ.
Chéngjì xiǎnshì, tā zhège xuéqī jìnbù hěn dà.
Điểm số cho thấy học kỳ này cậu ấy tiến bộ nhiều.
Zhàopiàn xiǎnshì tā dāngshí zài Běijīng, nà shíhou de tā xiǎnde hěn niánqīng.
Bức ảnh cho thấy lúc đó anh ấy ở Bắc Kinh, hồi ấy trông anh còn rất trẻ.