Giáo trình chuẩn HSK 5 bài 22: 阅读与思考 (Đọc và suy ngẫm)

Admin

17 tháng 9, 20268 phút đọc110 lượt xem

Nội dung bài viết

Bài 22 bàn về việc đọc truyện cổ tích như Cô bé Lọ Lem, Cô bé bán diêm và cách suy nghĩ khách quan về giá trị, đạo đức, bản tính con người. Ngữ pháp gồm 一旦 (một khi), 难免 (khó tránh), 自从 (kể từ khi) và cách phân biệt 平等 với 公平.

Tên bài: (Yuèdú yǔ sīkǎo), nghĩa là “Đọc và suy ngẫm”. Bài nằm trong tập 下 của quyển HSK 5.

Từ mới bài 22 (28 từ)

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
chéngrèn	động từ	thừa nhận
dānchún	tính từ	đơn thuần; ngây thơ, trong sáng
dàodé	danh từ	đạo đức
duìdài	động từ	đối xử, đối đãi
guāndiǎn	danh từ	quan điểm
guānniàn	danh từ	quan niệm
guòfèn	tính từ	quá đáng, quá mức
huī	danh từ, tính từ	tro, bụi; màu xám
huǒchái	danh từ	que diêm
jiàzhí	danh từ	giá trị
jiāohuàn	động từ	trao đổi
jùdà	tính từ	to lớn, khổng lồ
kèguān	tính từ	khách quan
lǐyóu	danh từ	lý do
nánmiǎn	tính từ	khó tránh khỏi
píngděng	tính từ	bình đẳng
qiángdiào	động từ	nhấn mạnh
quánmiàn	tính từ	toàn diện
shǔyú	động từ	thuộc về
téng'ài	động từ	thương yêu, cưng chiều
wánměi	tính từ	hoàn mỹ, hoàn hảo
wángzǐ	danh từ	hoàng tử
yīdàn	phó từ	một khi
zhǔzhāng	động từ, danh từ	chủ trương; quan điểm
zhuǎnbiàn	động từ	chuyển biến, thay đổi
zìcóng	giới từ	kể từ khi
zìsī	tính từ	ích kỷ
zuòwén	danh từ	bài văn, bài tập làm văn

Tên riêng trong bài

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	Huīgūniang	Cô bé Lọ Lem
	Mài Huǒchái de Xiǎo Nǚháir	Cô bé bán diêm (truyện của nhà văn Đan Mạch H. C. Andersen)

Từ bổ sung

Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
qīngxiàng	động từ, danh từ	nghiêng về; khuynh hướng
rénxìng	danh từ	nhân tính, bản tính con người
tónghuà	danh từ	truyện cổ tích, truyện đồng thoại
wánggōng	danh từ	cung điện, hoàng cung
yōngyǒu	động từ	có, sở hữu
gǎnzhī	danh từ, động từ	cảm nhận, nhận biết; tri giác

Ngữ pháp bài 22

1. Phó từ 一旦: một khi

Cấu trúc: 一旦 + điều kiện，就 + kết quả

一旦 nêu một điều kiện chưa xảy ra hoặc hiếm khi xảy ra; nếu nó xảy ra thì sẽ kéo theo một kết quả, thường là hậu quả khó thay đổi. Vế sau hay có 就.

Tiếng Việt "một khi" dùng giống hệt, nhưng tiếng Việt đôi khi nói "một khi" cho thói quen hằng ngày. Tiếng Trung không dùng 一旦 cho việc lặp đi lặp lại đều đặn, lúc đó phải dùng 一……就…….

Ví dụ:

Yīdàn yǎngchéngle huài xíguàn, jiù hěn nán gǎi.
Một khi đã hình thành thói quen xấu thì rất khó sửa.
Yīdàn xià dà yǔ, zhè tiáo lù jiù bù néng zǒu le.
Một khi mưa to, con đường này sẽ không đi được nữa.
Nǐ yīdàn juédìng le, jiù bié hòuhuǐ.
Một khi bạn đã quyết định thì đừng hối hận.

Lỗi hay gặp:

Dùng 一旦 cho thói quen xảy ra hằng ngày.

✗ 我一旦起床就喝一杯水。

✓ 我每天一起床就喝一杯水。(Wǒ měi tiān yī qǐchuáng jiù hē yī bēi shuǐ.) Ngày nào tôi cũng vừa ngủ dậy là uống một cốc nước.

2. 难免: khó tránh khỏi

Cấu trúc: 难免 (+ 会/要) + động từ; ……是难免的

难免 nghĩa là khó mà tránh được, dùng để nói một việc (thường không hay) xảy ra là bình thường, có thể thông cảm: 难免会紧张, 犯错是难免的.

Có thể đứng trước động từ (hay đi với 会, 要) hoặc làm vị ngữ trong mẫu ……是难免的. 难免 không mang tân ngữ là danh từ.

Ví dụ:

Gāng kāishǐ xué Hànyǔ, shuōcuò shì nánmiǎn de.
Mới bắt đầu học tiếng Trung, nói sai là khó tránh.
Dì yī cì shàng tái, nánmiǎn huì jǐnzhāng.
Lần đầu lên sân khấu, khó tránh khỏi hồi hộp.
Liǎng gè rén yīqǐ shēnghuó, nánmiǎn huì yǒu máodùn.
Hai người sống chung, khó tránh khỏi có mâu thuẫn.

Lỗi hay gặp:

Người Việt dịch "khó tránh vấn đề này" và đặt tân ngữ ngay sau 难免.

✗ 我们难免这样的问题。

✓ 这样的问题是难免的。(Zhèyàng de wèntí shì nánmiǎn de.) Vấn đề như vậy là khó tránh.

3. Giới từ 自从: kể từ khi

Cấu trúc: 自从 + mốc thời gian/sự việc (+ 以后/以来)，……

自从 chỉ một mốc trong quá khứ, từ đó đến nay tình hình đã khác. Hay đi với 以后 hoặc 以来 ở cuối cụm, vế sau thường có 就.

自从 chỉ dùng cho quá khứ. Tiếng Việt "kể từ" dùng được cho cả tương lai ("kể từ ngày mai"), nhưng tiếng Trung khi nói tương lai phải dùng 从.

Ví dụ:

Zìcóng bāndào Běijīng yǐhòu, wǒ hěn shǎo jiàndào tā.
Từ khi chuyển đến Bắc Kinh, tôi rất ít gặp anh ấy.
Zìcóng yǒule háizi, tā jiù méi shíjiān kàn diànyǐng le.
Từ khi có con, cô ấy không còn thời gian xem phim nữa.
Zìcóng shàng cì jiànmiàn yǐhòu, wǒmen zài yě méi liánxìguo.
Từ lần gặp trước đến giờ, chúng tôi không liên lạc lại lần nào.

Lỗi hay gặp:

Dùng 自从 cho mốc tương lai.

✗ 自从明天开始，我要每天跑步。

✓ 从明天开始，我要每天跑步。(Cóng míngtiān kāishǐ, wǒ yào měi tiān pǎobù.) Bắt đầu từ ngày mai, tôi sẽ chạy bộ mỗi ngày.

4. Phân biệt 平等 và 公平

Cấu trúc: 平等: ngang nhau về địa vị, quyền; 公平: xử lý hợp lý, không thiên vị

平等 (bình đẳng) nói về địa vị, quyền lợi ngang nhau giữa người với người: 男女平等, 人人平等, 平等地对待每个人.

公平 (công bằng) nói về cách xử lý, phân chia có hợp lý, không thiên vị hay không: 比赛不公平, 公平竞争, 分得很公平. Một quy định có thể đối xử bình đẳng mà vẫn bị coi là không công bằng, và ngược lại.

Ví dụ:

Zài fǎlǜ miànqián rénrén píngděng.
Trước pháp luật mọi người đều bình đẳng.
Zhè cì bǐsài de jiéguǒ bù gōngpíng.
Kết quả trận đấu lần này không công bằng.
Lǎoshī yīnggāi píngděng de duìdài měi gè xuésheng, gěi fēn yě yào gōngpíng.
Thầy cô nên đối xử bình đẳng với mọi học sinh, chấm điểm cũng phải công bằng.

Lỗi hay gặp:

Nói về trận đấu, cách chia phần mà dùng 平等.

✗ 他们分钱分得不平等。

✓ 他们分钱分得不公平。(Tāmen fēn qián fēn de bù gōngpíng.) Họ chia tiền không công bằng.