Phân biệt ので và から trong tiếng Nhật: cách nối và sắc thái

ので (node) và から (kara) đều nghĩa là "vì… nên…" và đứng sau vế lý do: lý do + ので / から, kết quả. Khác nhau ở sắc thái: から nhấn vào lý do chủ quan của người nói, hợp với hội thoại thân mật, mệnh lệnh, rủ rê; ので trình bày lý do như một sự thật khách quan, nghe mềm và lịch sự hơn, hợp khi xin phép, xin lỗi, nói với người trên. Ví dụ: 頭が痛いので、今日は休ませてください。 (atama ga itai node, kyō wa yasumasete kudasai, "vì đau đầu nên cho tôi nghỉ hôm nay").

So sánh ので và から

Tiêu chí	から	ので
Sắc thái	Chủ quan, nhấn lý do của mình	Khách quan, mềm, nhã nhặn
Hay dùng khi	Nói với bạn bè, ra lệnh, rủ rê, khẳng định ý mình	Xin phép, xin lỗi, giải thích với người trên, thông báo
Danh từ, tính từ な đứng trước	だから: 雨だから	なので: 雨なので
Kết thúc câu trả lời "tại sao"	Được: 忙しいからです。	Không nói 忙しいのでです
Đầu câu (nối hai câu)	だから / ですから	なので

Cách nối ので và から

Loại từ	から	ので	Nghĩa
Động từ	行くから	行くので	vì đi
Tính từ い	高いから	高いので	vì đắt
Tính từ な	静かだから	静かなので	vì yên tĩnh
Danh từ	休みだから	休みなので	vì là ngày nghỉ
Thể lịch sự	行きますから	行きますので	vì đi (lịch sự)

Điểm dễ sai là hàng tính từ な và danh từ: trước から là だ, trước ので là な. Dạng です/ます + ので (行きますので) rất lịch sự, hay gặp trong thông báo, công việc.

Ví dụ với から

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
危ないから、触らないで。	abunai kara, sawaranaide	Nguy hiểm đấy, đừng chạm vào.
もう遅いから、帰ろう。	mō osoi kara, kaerō	Muộn rồi, về thôi.
時間がないから、タクシーで行きます。	jikan ga nai kara, takushī de ikimasu	Vì không có thời gian nên tôi đi taxi.
どうして遅れましたか。— 電車が遅れたからです。	dōshite okuremashita ka. — densha ga okureta kara desu	Sao bạn đến muộn? — Vì tàu bị trễ.

Ví dụ với ので

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
用事があるので、お先に失礼します。	yōji ga aru node, osaki ni shitsurei shimasu	Tôi có việc nên xin phép về trước.
道が込んでいたので、遅れてしまいました。	michi ga konde ita node, okurete shimaimashita	Đường đông nên tôi lỡ đến muộn.
明日は休みなので、ゆっくり寝ます。	ashita wa yasumi na node, yukkuri nemasu	Mai là ngày nghỉ nên tôi ngủ thoải mái.
分からないので、もう一度説明してください。	wakaranai node, mō ichido setsumei shite kudasai	Tôi chưa hiểu nên xin giải thích lại lần nữa.

Khi nào nên chọn ので thay vì から

Hai câu 頭が痛いから、休みます。 và 頭が痛いので、休みます。 đều đúng ngữ pháp. Nhưng khi nói với sếp, thầy cô hoặc khi đang xin phép, xin lỗi, から nghe như đang khẳng định lý do của mình, có khi thành phân bua; ので nghe như trình bày sự việc nên nhã hơn. Ngược lại, khi ra lệnh hoặc rủ bạn bè (~ろう, ~ないで), から tự nhiên hơn.

Thứ tự lý do và kết quả

Câu tiếng Nhật chuẩn đặt vế lý do trước. Trong hội thoại, người ta có thể nói kết quả trước rồi bổ sung lý do bằng から: 今日は行きません。雨だから。 (kyō wa ikimasen. ame da kara, "hôm nay tôi không đi. Vì trời mưa"). ので ít khi dùng kiểu này.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 雨だので、行きません。 → ✓ 雨なので、行きません。
  Danh từ và tính từ な trước ので dùng な.
• ✗ 静かなから、ここで勉強します。 → ✓ 静かだから、ここで勉強します。
  Trước から dùng だ.
• ✗ 電車が遅れたのでです。 → ✓ 電車が遅れたからです。
  Câu trả lời "vì…" kết bằng からです, không ghép ので với です.
• ✗ 暑いだから、窓を開けます。 → ✓ 暑いから、窓を開けます。
  Tính từ い không thêm だ.

Nhớ nhanh

• Lý do + ので / から + kết quả.
• から: chủ quan, thân mật, ra lệnh, rủ rê; kết câu được (からです).
• ので: khách quan, nhã nhặn; hợp khi xin phép, xin lỗi.
• Danh từ, tính từ な: だから nhưng なので.

Đọc tiếp: cách nói "nhưng" với けど và が. Toàn bộ lộ trình nằm ở mục ngữ pháp tiếng Nhật.