Cách gõ tiếng Trung trên máy tính và điện thoại: cài bộ gõ Pinyin từng bước

Để gõ tiếng Trung trên máy tính, thêm bộ gõ Pinyin có sẵn trong hệ điều hành, không cần cài phần mềm: trên Windows là Microsoft Pinyin (thêm ngôn ngữ Tiếng Trung giản thể), trên macOS là Pinyin – Simplified. Sau đó gõ pinyin không dấu, ví dụ "nihao", rồi bấm phím số hoặc phím cách để chọn chữ 你好. Trên điện thoại, thêm bàn phím Tiếng Trung (Giản thể) kiểu Pinyin hoặc Viết tay.

Cài bộ gõ tiếng Trung trên Windows 10 và 11

1. Mở Settings → Time & language → Language & region (Windows 10: Time & Language → Language).
2. Bấm Add a language, tìm "Chinese", chọn 中文(中华人民共和国) – Chinese (Simplified, China), bấm Next rồi Install. Có thể bỏ chọn gói hiển thị nếu không muốn đổi ngôn ngữ giao diện.
3. Bộ gõ Microsoft Pinyin được thêm cùng ngôn ngữ, không cần tải gì khác.
4. Chuyển giữa bàn phím tiếng Việt/Anh và tiếng Trung bằng Windows + phím cách, hoặc bấm biểu tượng ngôn ngữ ở góc phải thanh taskbar.
5. Khi đang ở bộ gõ tiếng Trung, Shift chuyển qua lại giữa chế độ gõ chữ Trung (hiện 中) và gõ chữ Latinh (hiện 英).

Muốn gõ chữ phồn thể, vào Language options của tiếng Trung → Microsoft Pinyin → Keyboard options → General, đổi bộ ký tự sang Traditional Chinese.

Cài bộ gõ tiếng Trung trên macOS

1. Mở System Settings → Keyboard, ở mục Text Input bấm Edit… cạnh Input Sources.
2. Bấm dấu +, chọn Chinese, Simplified ở cột trái, rồi chọn Pinyin – Simplified và bấm Add.
3. Chuyển bộ gõ bằng Control + phím cách hoặc phím Globe (fn) trên bàn phím Mac đời mới.

Máy đời cũ (trước macOS Ventura) có đường dẫn System Preferences → Keyboard → Input Sources, các bước còn lại giống nhau.

Cài bàn phím tiếng Trung trên điện thoại

Máy	Đường dẫn
iPhone, iPad	Cài đặt → Cài đặt chung → Bàn phím → Bàn phím → Thêm bàn phím mới → Tiếng Trung (Giản thể) → chọn Bính âm – QWERTY và Viết tay → Xong. Chuyển bàn phím bằng biểu tượng quả địa cầu.
Android (Gboard)	Cài đặt → Hệ thống → Ngôn ngữ và phương thức nhập → Bàn phím ảo → Gboard → Ngôn ngữ → Thêm bàn phím → Tiếng Trung (Giản thể) → chọn kiểu Pinyin (có thể chọn thêm Viết tay). Chuyển bằng biểu tượng quả địa cầu hoặc giữ phím cách. Tên mục có thể khác chút tuỳ hãng máy.

Cách gõ pinyin

Muốn gõ	Gõ phím	Ghi chú
你好	nihao	Không gõ dấu thanh
中国	zhongguo	Gõ liền cả từ, chữ đúng hiện ở vị trí đầu
女	nv	Phím v thay cho ü
绿色	lvse	lǜ gõ là lv
北京大学	bjdx	Gõ chữ cái đầu của mỗi âm tiết với cụm quen thuộc
西安	xi'an	Dấu nháy tách âm tiết khi dễ lẫn (xian = 先, 现...)

Chọn chữ: phím cách chọn chữ đầu tiên, phím số 1–9 chọn chữ theo số, phím - và = (hoặc mũi tên) để lật trang danh sách gợi ý. Enter khi đang gõ sẽ đưa ra chữ Latinh đã gõ thay vì chữ Hán.

Bốn mẹo gõ nhanh và đúng hơn

1. Gõ cả từ hoặc cả cụm, không gõ từng chữ. Tiếng Trung có rất nhiều chữ đồng âm; gõ "shi" sẽ ra hàng chục chữ, còn gõ "shijian" thì 时间 hiện ngay.
2. Không cần biết thanh điệu để gõ, nhưng biết thanh giúp nhận ra chữ đúng nhanh hơn trong danh sách gợi ý.
3. Kiểm lại chữ đồng âm trước khi gửi. Lỗi hay gặp: 在/再 (zài), 的/得/地 (de), 他/她/它 (tā). Cách phân biệt 的, 得, 地 ở bài phân biệt 的, 得, 地.
4. Dấu câu tự đổi sang dấu câu Trung khi ở chế độ gõ Trung: dấu phẩy thành ，, dấu chấm thành 。, và phím \ ra dấu 、. Đây là mặc định, không phải lỗi.

Khi không biết pinyin của chữ cần gõ

• Viết tay: bàn phím Viết tay trên điện thoại nhận chữ vẽ bằng ngón tay. Viết đúng thứ tự nét thì nhận đúng hơn, xem các nét và thứ tự nét chữ Hán.
• Camera: ứng dụng dịch có chế độ chụp ảnh đọc chữ trên biển hiệu, thực đơn, sách in. Kém chính xác với chữ viết tay, chữ thư pháp.
• Chữ đã ở dạng số (web, tin nhắn, PDF): sao chép rồi dán vào từ điển.
• Tra theo bộ thủ và số nét: chậm hơn nhưng dùng được với mọi chữ in, xem bảng 214 bộ thủ.

Chọn từ điển nào và các bước tra chữ chưa biết đọc có ở bài từ điển tiếng Trung.

Lỗi thường gặp khi cài bộ gõ

Hiện tượng	Nguyên nhân và cách xử lý
Gõ pinyin chỉ ra chữ Latinh	Bộ gõ đang ở chế độ Latinh (英). Bấm Shift một lần trên Windows, hoặc Caps Lock trên Mac nếu đã bật chuyển bằng Caps Lock.
Chữ ra là phồn thể (這, 說)	Đã chọn bộ gõ phồn thể hoặc bật bộ ký tự Traditional. Đổi sang Simplified.
Không thấy tiếng Trung khi chuyển bàn phím	Ngôn ngữ đã thêm nhưng bộ gõ chưa tải xong; chờ cài đặt xong hoặc khởi động lại máy.
Gõ "lu" ra 路 thay vì 绿	ü phải gõ bằng v: "lv".

Gõ được chữ Hán thì có thể nhắn tin, ghi chú và làm bài thi HSK trên máy, vì phần viết của bài thi máy nhập bằng bàn phím pinyin. Muốn đọc pinyin cho đúng để gõ đúng, xem bảng pinyin đầy đủ.