Từ vựng công việc tiếng Trung: công sở, lương, tìm việc

Công việc tiếng Trung là 工作 (gōngzuò), vừa là danh từ "công việc" vừa là động từ "làm việc". Đi làm là 上班 (shàngbān), tan làm là 下班 (xiàbān), làm thêm giờ là 加班 (jiābān), lương là 工资 (gōngzī). Bài này gom từ vựng công việc theo nhóm: nơi làm và chức danh, phòng ban, việc hằng ngày ở văn phòng, lương thưởng, tìm việc và nghỉ việc, kèm câu dùng ở công sở và cách phân biệt 工作 với 上班.

Nơi làm việc và chức danh

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
公司	gōngsī	công ty
办公室	bàngōngshì	văn phòng
工厂	gōngchǎng	nhà máy
老板	lǎobǎn	ông chủ, sếp
总经理	zǒngjīnglǐ	tổng giám đốc
经理	jīnglǐ	giám đốc, trưởng bộ phận, quản lý
主管	zhǔguǎn	người phụ trách, giám sát
同事	tóngshì	đồng nghiệp
员工	yuángōng	nhân viên
秘书	mìshū	thư ký
实习生	shíxíshēng	thực tập sinh
客户	kèhù	khách hàng (doanh nghiệp, đối tác)

Phòng ban

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
部门	bùmén	phòng ban, bộ phận
人事部	rénshìbù	phòng nhân sự
财务部	cáiwùbù	phòng tài chính, kế toán
销售部	xiāoshòubù	phòng kinh doanh, bán hàng
市场部	shìchǎngbù	phòng marketing
技术部	jìshùbù	phòng kỹ thuật
采购部	cǎigòubù	phòng thu mua

Việc hằng ngày ở công sở

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
上班 / 下班	shàngbān / xiàbān	đi làm / tan làm
加班	jiābān	làm thêm giờ
打卡	dǎkǎ	chấm công
开会	kāihuì	họp
出差	chūchāi	đi công tác
请假	qǐngjià	xin nghỉ
发邮件	fā yóujiàn	gửi email
文件	wénjiàn	tài liệu, văn bản, file
报告	bàogào	báo cáo
合同	hétong	hợp đồng
项目	xiàngmù	dự án
任务	rènwu	nhiệm vụ
截止日期	jiézhǐ rìqī	hạn chót, deadline
负责	fùzé	phụ trách

Lương thưởng và chế độ

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
工资	gōngzī	lương
薪水	xīnshuǐ	lương (trang trọng hơn)
奖金	jiǎngjīn	tiền thưởng
加薪	jiāxīn	tăng lương
升职	shēngzhí	thăng chức
年假	niánjià	nghỉ phép năm
福利	fúlì	phúc lợi

Tìm việc, chuyển việc, nghỉ việc

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
找工作	zhǎo gōngzuò	tìm việc
招聘	zhāopìn	tuyển dụng (phía công ty)
应聘	yìngpìn	ứng tuyển (phía người xin việc)
简历	jiǎnlì	sơ yếu lý lịch, CV
面试	miànshì	phỏng vấn
经验	jīngyàn	kinh nghiệm
录用	lùyòng	nhận vào làm
试用期	shìyòngqī	thời gian thử việc
辞职	cízhí	nghỉ việc (tự xin thôi)
跳槽	tiàocáo	nhảy việc
失业	shīyè	thất nghiệp
退休	tuìxiū	nghỉ hưu

跳槽 nghĩa đen là "nhảy máng", hình ảnh con vật nhảy sang máng ăn khác, dùng cho việc chuyển công ty.

工作 và 上班: nghề nghiệp hay ca làm

Từ	Nói về	Ví dụ
工作	công việc, nghề, nơi làm; việc làm nói chung	我在银行工作。 Wǒ zài yínháng gōngzuò. Tôi làm ở ngân hàng. 你做什么工作？ Nǐ zuò shénme gōngzuò? Bạn làm nghề gì?
上班	việc đi đến chỗ làm, giờ làm trong ngày	我八点上班。 Wǒ bā diǎn shàngbān. Tôi vào làm lúc 8 giờ. 你今天上班吗？ Nǐ jīntiān shàngbān ma? Hôm nay bạn có đi làm không?

Nơi làm việc đi với 在 + nơi + 工作; giờ giấc đi với 上班, 下班. Nói 我上班在银行 là sai trật tự: trạng ngữ nơi chốn đứng trước động từ, câu đúng là 我在银行上班 hoặc 我在银行工作. Cách dùng 在 có ở bài chữ 在 trong tiếng Trung.

Câu dùng ở công sở

Câu	Nghĩa
下午三点开会。 Xiàwǔ sān diǎn kāihuì.	Ba giờ chiều họp.
我今天要加班。 Wǒ jīntiān yào jiābān.	Hôm nay tôi phải làm thêm giờ.
我想请一天假。 Wǒ xiǎng qǐng yì tiān jià.	Tôi muốn xin nghỉ một ngày.
我下周去上海出差。 Wǒ xià zhōu qù Shànghǎi chūchāi.	Tuần sau tôi đi công tác Thượng Hải.
这个项目由我负责。 Zhège xiàngmù yóu wǒ fùzé.	Dự án này do tôi phụ trách.
我已经把文件发给你了。 Wǒ yǐjīng bǎ wénjiàn fā gěi nǐ le.	Tôi đã gửi tài liệu cho anh rồi.
什么时候要交？ Shénme shíhou yào jiāo?	Khi nào phải nộp?

请假 là từ ly hợp nên số ngày chen vào giữa: 请一天假, 请三天假. Câu có 把 như 把文件发给你 giải thích ở bài câu chữ 把.

Câu hỏi hay gặp

"Bạn làm nghề gì?" hỏi thế nào cho tự nhiên?

你做什么工作？ (Nǐ zuò shénme gōngzuò?) hoặc 你在哪儿工作？ (Nǐ zài nǎr gōngzuò? Bạn làm ở đâu?). Tên các nghề cụ thể như bác sĩ, kỹ sư, kế toán có ở bài từ vựng nghề nghiệp tiếng Trung.

工资 và 薪水 khác nhau thế nào?

Cùng nghĩa lương. 工资 dùng phổ biến trong nói chuyện hằng ngày; 薪水 trang trọng hơn. Tin tuyển dụng hay ghi 薪资 (xīnzī) hoặc 月薪 (yuèxīn, lương tháng).

客户 và 顾客 khác nhau không?

顾客 (gùkè) là khách mua hàng ở cửa hàng. 客户 (kèhù) là khách hàng của doanh nghiệp, thường có quan hệ lâu dài như đối tác, người ký hợp đồng.

Học tiếng Trung để đi làm thì cần trình độ nào?

Tuỳ vị trí. Mốc nhà tuyển dụng hay dùng và các nhóm việc cần tiếng Trung có ở bài học tiếng Trung làm nghề gì. Giáo trình chuyên cho môi trường kinh doanh ở bài giáo trình tiếng Trung thương mại.