Giáo trình tiếng Trung thương mại: các bộ sách nên dùng, chọn theo trình độ và kỳ thi BCT
Nội dung bài viết
Hai bộ giáo trình tiếng Trung thương mại dễ tìm và có hệ thống nhất là Con đường tơ lụa mới (, NXB Đại học Bắc Kinh), chia sơ cấp, trung cấp, cao cấp, và Thắng ở Trung Quốc (, NXB Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh), học được từ con số 0. Người đã có nền HSK 3–4 nên vào thẳng các quyển trung và cao cấp. Nếu cần chứng chỉ, kỳ thi tiếng Trung thương mại là BCT, có đề mẫu tải miễn phí trên trang thi chính thức.
Các bộ giáo trình tiếng Trung thương mại
| Bộ sách | Nhà xuất bản | Các quyển | Hợp với |
|---|---|---|---|
| (Con đường tơ lụa mới, sơ cấp tổng hợp) | NXB Đại học Bắc Kinh | 2 quyển I và II | Người mới, cần giao tiếp cơ bản trong đời sống và công việc |
| (trung cấp cấp tốc) | NXB Đại học Bắc Kinh | 2 quyển | Người đã xong trình độ sơ cấp, cần hội thoại công việc theo chủ đề |
| (cao cấp cấp tốc) | NXB Đại học Bắc Kinh | 2 quyển, mỗi quyển 8 bài | Người làm thương mại thật; bài học đi theo các khâu của một thương vụ |
| (Thắng ở Trung Quốc), chủ biên Quý Cẩn | NXB Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh | 3 cấp: (cơ sở), (nâng cao), (thành công) | Người đi làm học từ đầu, muốn học tiếng Trung gắn với tình huống kinh doanh ngay |
Bộ Con đường tơ lụa mới còn có các quyển luyện riêng kỹ năng như nghe, đọc. Khi mua, đối chiếu tên tiếng Trung in trên bìa vì bản phát hành ở Việt Nam có thể mang tên dịch khác.
Chọn quyển nào theo trình độ
| Trình độ hiện tại | Nên bắt đầu |
|---|---|
| Chưa học tiếng Trung | , hoặc học nền HSK 1–2 rồi vào sơ cấp |
| Khoảng HSK 2–3 | sơ cấp tổng hợp |
| Khoảng HSK 3–4 | trung cấp cấp tốc |
| HSK 5 trở lên, đang làm xuất nhập khẩu, đàm phán | cao cấp cấp tốc |
Sách thương mại trung và cao cấp không dạy lại ngữ pháp nền. Vào sớm quá thì mỗi bài phải tra quá nhiều từ phổ thông và từ chuyên ngành không có chỗ bám. Nền phổ thông học theo Giáo trình chuẩn HSK 3 và HSK 4; so sánh các bộ giáo trình phổ thông ở bài giáo trình tiếng Trung cho người mới bắt đầu.
Từ vựng tiếng Trung thương mại cốt lõi
Mục lục các bộ sách thương mại xoay quanh bốn nhóm việc. Nắm trước các từ dưới đây thì đọc bài khoá nhẹ hơn nhiều:
| Từ | Pinyin | Âm Hán Việt | Nghĩa |
|---|---|---|---|
| bàojià | báo giá | báo giá | |
| huánjià | hoàn giá | trả giá, mặc cả | |
| zhékòu | chiết khấu | chiết khấu | |
| dìngjīn | đính kim | tiền đặt cọc | |
| dìngdān | đính đơn | đơn đặt hàng | |
| fāhuò | phát hoá | giao hàng, xuất hàng | |
| dàohuò | đáo hoá | hàng về | |
| yànshōu | nghiệm thu | nghiệm thu | |
| fùkuǎn | phó khoản | thanh toán | |
| huìkuǎn | hối khoản | chuyển tiền | |
| fāpiào | phát phiếu | hoá đơn | |
| hétong | hợp đồng | hợp đồng | |
| tiáokuǎn | điều khoản | điều khoản | |
| wéiyuē | vi ước | vi phạm hợp đồng | |
| suǒpéi | sách bồi | đòi bồi thường |
Nhiều từ thương mại đọc gần âm Hán Việt nên người Việt đoán được nghĩa, nhưng không phải từ nào cũng vậy: (phát phiếu) là hoá đơn, (hối khoản) là chuyển tiền, âm Hán Việt của hai từ này không gợi ra nghĩa quen thuộc. Quy luật và bẫy ở bài dùng từ Hán Việt để đoán nghĩa chữ Hán. Từ vựng văn phòng hằng ngày ở bài từ vựng tiếng Trung chủ đề công việc.
Kỳ thi tiếng Trung thương mại BCT
BCT () là kỳ thi tiếng Trung thương mại do cùng hệ thống tổ chức HSK quản lý, đăng ký trên chinesetest.cn. Có hai bài thi viết BCT(A), BCT(B) và một bài thi nói BCT Speaking đăng ký riêng. Theo đề mẫu chính thức:
| Phần | BCT(A) | BCT(B) |
|---|---|---|
| Nghe | 30 câu, khoảng 20 phút | 50 câu, khoảng 35 phút |
| Đọc | 30 câu, 30 phút | 40 câu, 60 phút |
| Viết | 10 câu, 10 phút | 2 câu, 40 phút |
| Thang điểm | 300 | 300 |
BCT(A) dành cho trình độ thấp hơn, phần viết là câu ngắn; BCT(B) cho trình độ cao hơn, phần viết chỉ 2 câu nhưng là viết văn bản. Cách ôn: làm đề mẫu trước khi chọn sách, để biết mình thiếu nghe, đọc hay viết rồi chọn quyển kỹ năng tương ứng.
Học thương mại có cần thi HSK không
HSK đo tiếng Trung tổng quát, BCT đo tiếng Trung trong công việc; hai kỳ thi không thay thế nhau. Tin tuyển dụng ở Việt Nam thường ghi yêu cầu theo cấp HSK nhiều hơn BCT, nên nếu mục đích là xin việc thì HSK nên có trước. Cấu trúc và lệ phí HSK ở bài HSK là gì; các vị trí tuyển người biết tiếng Trung ở bài học tiếng Trung làm nghề gì.
Về giáo trình tiếng Trung thương mại bản PDF
Các bộ sách trên là sách có bản quyền; file PDF lan truyền thường là bản chụp không được phép và hay thiếu audio. Tài liệu tải hợp pháp miễn phí gồm đề mẫu BCT(A), BCT(B) trên chinesetest.cn. Để quyết định mua bộ nào, xem mục lục sách trên trang nhà xuất bản hoặc nhà sách, đối chiếu với công việc đang làm: người làm xuất nhập khẩu cần các bài báo giá, hợp đồng, giao nhận; người làm văn phòng cần các bài họp, email, tiếp khách.
