Từ vựng cơ thể người trong tiếng Trung: bộ phận, triệu chứng và cách nói đau

Admin

2 tháng 9, 20264 phút đọc152 lượt xem

Nội dung bài viết

Các bộ phận cơ thể người trong tiếng Trung cần biết trước tiên là (tóu, đầu), (yǎnjing, mắt), (bízi, mũi), (zuǐ, miệng), (shǒu, tay), (tuǐ, chân) và (dùzi, bụng). Cơ thể nói chung là (shēntǐ). Bảng dưới chia theo vùng: đầu và mặt, thân mình, tay chân, bên trong cơ thể; cuối bài là cách nói đau, triệu chứng và lượng từ đi kèm.

Đầu và mặt

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	tóu	đầu
	tóufa	tóc
	liǎn	mặt
	étóu	trán
	méimao	lông mày
	yǎnjing	mắt
	jiémáo	lông mi
	ěrduo	tai
	bízi	mũi
/	zuǐ / zuǐba	miệng
	zuǐchún	môi
/	yá / yáchǐ	răng
	shétou	lưỡi
	xiàba	cằm
	bózi	cổ
/	sǎngzi / hóulóng	họng

Thân mình

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	shēntǐ	cơ thể; sức khoẻ
	jiānbǎng	vai
	xiōng	ngực
	bèi	lưng
	yāo	eo, thắt lưng
	dùzi	bụng
	pìgu	mông
	pífū	da

Tay và chân

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	gēbo	cánh tay
	shǒu	bàn tay, tay
	shǒuwàn	cổ tay
	shǒuzhǐ	ngón tay
	zhǐjia	móng tay
	tuǐ	chân (cả chân, từ hông tới mắt cá)
	xīgài	đầu gối
	jiǎo	bàn chân
/	jiǎowàn / jiǎohuái	cổ chân, mắt cá chân
	jiǎozhǐ	ngón chân

Tiếng Việt gọi chung là "chân", tiếng Trung tách (cả chân) và (bàn chân). Đi bộ nhiều mỏi chân là ; giày chật đau chân là .

Bên trong cơ thể

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	dànǎo	não
	xīnzàng	tim
	fèi	phổi
	wèi	dạ dày
	gān	gan
	shèn	thận
	cháng	ruột
	gǔtou	xương
	jīròu	cơ bắp
	xuè / xiě	máu

Người biết âm Hán Việt nhận ra nhiều từ trong bảng này: là "tâm tạng", là "phế", là "vị", là "can", là "thận".

Cách nói đau: bộ phận + 疼

Đặt bộ phận cơ thể trước, chữ (téng, đau) sau. Không cần động từ nào khác.

Câu	Pinyin	Nghĩa
	Wǒ tóu téng.	Tôi đau đầu.
	Wǒ dùzi téng.	Tôi đau bụng.
	Wǒ yá téng.	Tôi đau răng.
	Wǒ sǎngzi téng.	Tôi đau họng.
	Wǒ yāo hěn téng.	Tôi đau lưng lắm.
	Wǒ zhèr téng.	Tôi đau chỗ này. (chỉ tay vào chỗ đau)
	Nǐ nǎr bù shūfu?	Bạn thấy khó chịu ở đâu?

Chữ (tòng) cũng nghĩa là đau: , đều đúng, gặp nhiều trong văn viết và ở miền Nam Trung Quốc, Đài Loan. Khẩu ngữ phổ thông phía Bắc hay dùng . Muốn nói mức độ thì thêm hoặc (tèbié, cực kỳ) trước ; vì sao tính từ hay cần đi kèm, xem bài tính từ làm vị ngữ với 很.

Triệu chứng thường gặp

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	shēngbìng	bị ốm
	gǎnmào	cảm
	fāshāo	sốt
	késou	ho
	liú bítì	chảy nước mũi
	tóuyūn	chóng mặt
	ěxin	buồn nôn
	lā dùzi	tiêu chảy
	guòmǐn	dị ứng
	shòushāng	bị thương
	liúxuè	chảy máu
	niǔshāng	bong gân, trẹo

Câu dùng khi đi khám: (Wǒ fāshāo le, hái késou., Tôi bị sốt, còn ho nữa.) Ở bệnh viện Trung Quốc, bước đầu tiên là (guàhào, đăng ký lấy số khám), sau đó mới (kànbìng, khám bệnh). Thuốc là (yào), hiệu thuốc là (yàodiàn).

Lượng từ đi với bộ phận cơ thể

Lượng từ	Dùng cho	Ví dụ
(shuāng)	thứ đi theo đôi	,
(zhī)	một bên của đôi	,
(tiáo)	vật dài
(kē)	vật nhỏ, tròn
(zhāng)	bề mặt phẳng	,
(gēn)	vật mảnh, dài	,

Các lượng từ thông dụng khác xem ở bài lượng từ trong tiếng Trung.

Từ bộ phận cơ thể sang nghĩa khác

(shǒujī): "máy cầm tay", tức điện thoại di động.
(diūliǎn): "đánh rơi mặt", tức mất mặt.
(kāitóu): phần mở đầu.
(xīn) ngoài nghĩa tim còn là lòng, tâm trạng: (kāixīn) vui, (shāngxīn) đau lòng.