Cách dùng 있어요 và 없어요 trong tiếng Hàn: có, không có và ở đâu

있어요 (isseoyo) nghĩa là "có" hoặc "ở", 없어요 (eopseoyo) là "không có" hoặc "không ở". Công thức cơ bản: N + 이/가 + 있어요/없어요, trong đó thứ "có" mang tiểu từ chủ ngữ 이/가. Ví dụ: 시간이 있어요? (sigani isseoyo?) – Anh có thời gian không? – 아니요, 시간이 없어요. (aniyo, sigani eopseoyo) – Không, tôi không có thời gian.

Cách chia 있다 và 없다

있다 và 없다 là một cặp trái nghĩa: phủ định của 있다 là 없다, không dùng 안 있다.

Dạng	있다	Phiên âm	없다	Phiên âm
Lịch sự thường ngày	있어요	isseoyo	없어요	eopseoyo
Trang trọng	있습니다	itseumnida	없습니다	eopseumnida
Thân mật	있어	isseo	없어	eopseo
Quá khứ	있었어요	isseosseoyo	없었어요	eopseosseoyo
Kính ngữ (sở hữu của người trên)	있으세요	isseuseyo	없으세요	eopseuseyo
Kính ngữ (người trên đang ở đâu)	계세요	gyeseyo	안 계세요	an gyeseyo

Chú ý phát âm: 있어요 đọc nối thành [이써요], 없어요 đọc [업써요], còn 있습니다 đọc [읻씀니다].

Bốn cách dùng

1. Sở hữu: ai đó có cái gì

(Người + 은/는) + vật + 이/가 + 있어요. 저는 동생이 있어요. (jeoneun dongsaengi isseoyo) – Tôi có em. 돈이 없어요. (doni eopseoyo) – Tôi không có tiền.

2. Tồn tại: ở đâu đó có cái gì

Nơi + 에 + vật + 이/가 + 있어요. 냉장고에 우유가 있어요. (naengjanggoe uyuga isseoyo) – Trong tủ lạnh có sữa. Nơi chốn đi với 에, không đi với 에서.

3. Vị trí: cái gì ở đâu

Vật + 은/는 (hoặc 이/가) + nơi + 에 + 있어요. 화장실은 삼 층에 있어요. (hwajangsireun sam cheunge isseoyo) – Nhà vệ sinh ở tầng 3. Câu hỏi đường hay gặp nhất: 은행이 어디에 있어요? (eunhaengi eodie isseoyo?) – Ngân hàng ở đâu ạ?

4. Người đang ở đâu

저는 지금 집에 있어요. (jeoneun jigeum jibe isseoyo) – Bây giờ tôi đang ở nhà. Với người cần kính trọng, đổi 있어요 thành 계세요: 사장님은 회의실에 계세요. (sajangnimeun hoeuisire gyeseyo) – Giám đốc đang ở phòng họp.

Tính từ ghép với 있다 và 없다

Nhiều tính từ thông dụng được tạo bằng "danh từ + 있다/없다". Chúng viết liền và chia như 있어요/없어요.

Từ	Phiên âm	Nghĩa	Trái nghĩa	Phiên âm
맛있어요	masisseoyo	ngon	맛없어요	madeopseoyo
재미있어요	jaemiisseoyo	hay, thú vị	재미없어요	jaemieopseoyo
멋있어요	meosisseoyo	ngầu, phong độ	멋없어요	meodeopseoyo
인기가 있어요	ingiga isseoyo	được yêu thích	인기가 없어요	ingiga eopseoyo

Cùng cặp này còn làm nền cho mẫu "có thể/không thể" V-(으)ㄹ 수 있어요/없어요: 내일 갈 수 있어요. (naeil gal su isseoyo) – Mai tôi đi được.

Câu ví dụ đời thường

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
오늘 시간 있어요?	oneul sigan isseoyo?	Hôm nay anh có rảnh không?
미안해요, 오늘은 시간이 없어요.	mianhaeyo, oneureun sigani eopseoyo.	Xin lỗi, hôm nay tôi không có thời gian.
저는 형이 한 명 있어요.	jeoneun hyeongi han myeong isseoyo.	Tôi có một anh trai (người nói là nam).
지갑에 돈이 없어요.	jigabe doni eopseoyo.	Trong ví không có tiền.
근처에 편의점이 있어요?	geuncheoe pyeonuijeomi isseoyo?	Gần đây có cửa hàng tiện lợi không?
화장실은 저쪽에 있어요.	hwajangsireun jeojjoge isseoyo.	Nhà vệ sinh ở phía kia.
어제는 집에 없었어요.	eojeneun jibe eopseosseoyo.	Hôm qua tôi không ở nhà.
이 식당은 정말 맛있어요.	i sikdangeun jeongmal masisseoyo.	Quán này ngon thật.
그 영화는 재미없어요.	geu yeonghwaneun jaemieopseoyo.	Phim đó chán.
선생님, 질문이 있어요.	seonsaengnim, jilmuni isseoyo.	Thưa thầy, em có câu hỏi.
문제없어요.	munjeeopseoyo.	Không vấn đề gì.

Phân biệt với các điểm dễ nhầm

Câu	Phiên âm	Nghĩa	Vì sao khác
학생이에요.	haksaengieyo.	Tôi là học sinh.	이에요/예요 = "là", nối hai danh từ.
학생이 있어요.	haksaengi isseoyo.	Có học sinh.	있어요 = "có", nói sự tồn tại.
집에 있어요.	jibe isseoyo.	Tôi ở nhà.	Chỉ có mặt, không nói hành động → 에.
집에서 쉬어요.	jibeseo swieoyo.	Tôi nghỉ ở nhà.	Có hành động diễn ra tại đó → 에서.

Khi trả lời câu hỏi có/không, người Hàn lặp lại động từ: 네, 있어요. (ne, isseoyo) – Vâng, có. 아니요, 없어요. (aniyo, eopseoyo) – Không, không có.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 안 있어요. → ✓ 없어요. (eopseoyo). 있다 có từ trái nghĩa riêng, không phủ định bằng 안.
• ✗ 시간을 있어요. → ✓ 시간이 있어요. (sigani isseoyo). Thứ được "có" là chủ ngữ, mang 이/가 chứ không mang 을/를.
• ✗ 집에서 있어요. → ✓ 집에 있어요. (jibe isseoyo). 있다 chỉ vị trí, không phải hành động, nên đi với 에.
• ✗ 할머니가 집에 있어요. (khi cần lễ phép) → ✓ 할머니가 집에 계세요. (halmeoniga jibe gyeseyo). Người lớn tuổi đang ở đâu thì dùng 계시다.
• ✗ 선생님, 시간이 계세요? → ✓ 선생님, 시간 있으세요? (seonsaengnim, sigan isseuseyo?). 계세요 chỉ dùng khi người trên "đang ở"; sở hữu thì dùng 있으세요.

Nhớ nhanh

• 있어요 = có / ở; 없어요 = không có / không ở. Không bao giờ nói 안 있어요.
• Thứ được "có" mang 이/가; nơi chốn mang 에.
• Người trên đang ở đâu: 계세요; người trên có gì: 있으세요.
• 맛있어요, 재미있어요 là tính từ ghép, trái nghĩa là 맛없어요, 재미없어요.

Đọc tiếp: bài trước là câu "là": 이에요 và 예요, bài sau là tiểu từ (으)로. Muốn phân biệt dứt điểm 에 và 에서, xem tiểu từ 을/를, 에 và 에서. Toàn bộ lộ trình ở mục ngữ pháp tiếng Hàn.