Phân biệt 이에요 và 예요 trong tiếng Hàn: cách dùng và ví dụ

Admin

26 tháng 8, 20265 phút đọc144 lượt xem

Nội dung bài viết

이에요 và 예요 cùng nghĩa là "là", gắn liền sau danh từ để nói lịch sự hằng ngày. Chọn dạng theo chữ cuối của danh từ: có batchim (phụ âm cuối) thì dùng 이에요, không có batchim thì dùng 예요. Ví dụ: jeoneun haksaengieyo – Tôi là học sinh; jeoneun gasuyeyo – Tôi là ca sĩ.

Cách chọn 이에요 hay 예요

Danh từ kết thúc bằng	Gắn	Phiên âm	Nghĩa
Phụ âm (có batchim)	+ 이에요	haksaengieyo	là học sinh
		chaegieyo	là quyển sách
		seonsaengnimieyo	là giáo viên
Nguyên âm (không batchim)	+ 예요	gasuyeyo	là ca sĩ
		uisayeyo	là bác sĩ
		chinguyeyo	là bạn

Hai dạng thực chất là một: 이에요 là dạng chia lịch sự của 이다 (là). Sau nguyên âm, 이 và 에 gộp lại thành 예 cho dễ đọc, nên chỉ còn 예요. Khi đọc, batchim nối sang âm sau: đọc [채기에요], đọc [학쌩이에요]. Xem thêm bài batchim là gì nếu chưa chắc chữ nào có phụ âm cuối.

Tên người

Tên cũng chọn theo chữ cuối: minsuyeyo – Tôi là Minsu; jiminieyo – Tôi là Jimin. Tên tiếng Việt viết bằng Hangul cũng vậy: 린 có batchim nên rinieyo, 투이 không có nên tuiyeyo.

Ba mức nói của "là"

Mức nói	Có batchim	Không batchim	Dùng khi
Trang trọng	haksaengimnida	gasuimnida	phát biểu, phỏng vấn, tự giới thiệu trước đám đông
Lịch sự thân mật	haksaengieyo	gasuyeyo	nói chuyện hằng ngày với người lạ, người lớn tuổi
Thân mật (반말)	haksaengiya	gasuya	bạn thân, người nhỏ tuổi hơn

입니다 không phân biệt batchim, gắn giống nhau cho mọi danh từ. Cách chọn mức nói nằm ở bài kính ngữ tiếng Hàn.

Câu hỏi với 이에요/예요

Câu hỏi giữ nguyên dạng, chỉ lên giọng ở cuối. Các từ để hỏi quen thuộc đều kết thúc bằng nguyên âm nên đi với 예요:

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
	igeo mwoyeyo?	Cái này là gì?
	jeo sarameun nuguyeyo?	Người kia là ai?
	hwajangsiri eodiyeyo?	Nhà vệ sinh ở đâu?
	igeo eolmayeyo?	Cái này bao nhiêu tiền?
	saengiri eonjeyeyo?	Sinh nhật bạn khi nào?
	haksaengieyo?	Bạn là học sinh à?

Phủ định: 아니에요

"Không phải là" không dùng 안 mà dùng 아니에요. Danh từ đứng trước mang tiểu từ 이/가 (có batchim 이, không batchim 가) và viết tách ra:

jeoneun haksaengi anieyo – Tôi không phải học sinh.
igeon keopiga anieyo. nokchayeyo – Đây không phải cà phê. Là trà xanh.
Trả lời ngắn: anieyo – Không phải. Câu này cũng dùng để đáp lời cảm ơn, xin lỗi với nghĩa "không có gì".

Dạng trang trọng là animnida, thân mật là aniya.

Thì quá khứ: 이었어요 / 였어요

Có batchim: haksaengieosseoyo – Đã là học sinh.
Không batchim: gasuyeosseoyo – Đã là ca sĩ.
Phủ định: anieosseoyo – Đã không phải.

Chi tiết cách chia nằm ở bài thì quá khứ 았어요/었어요.

Câu ví dụ đời thường

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
	jeoneun beteunam saramieyo	Tôi là người Việt Nam.
	je ireumeun rinieyo	Tên tôi là Linh.
	igeon je gabangieyo	Đây là túi của tôi.
	je geoyeyo	Của tôi đấy.
	yeogiga uri jibieyo	Đây là nhà chúng tôi.
	oneureun je saengirieyo	Hôm nay là sinh nhật tôi.
	je chinguneun uisayeyo	Bạn tôi là bác sĩ.
	jigeum myeot siyeyo?	Bây giờ là mấy giờ?
	naeireun toyoirieyo	Ngày mai là thứ Bảy.
	nuguseyo? jeoyeyo	Ai đấy? Tôi đây.

이에요/예요 và 아요/어요 khác nhau thế nào

Người mới hay nhầm vì hai đuôi đều kết thúc bằng 요:

이에요/예요 gắn vào danh từ, nghĩa là "là": gageyeyo – Là cửa hàng.
아요/어요 gắn vào động từ, tính từ: gayo – Đi. Cách chia nằm ở bài đuôi 아요/어요.

Muốn nói "có" hoặc "ở" (không phải "là"), dùng 있어요 chứ không dùng 이에요: jibe isseoyo – Tôi ở nhà.

Lỗi người Việt hay mắc

✗ 아니예요 → ✓ 아니 kết thúc bằng nguyên âm nhưng đây là thân từ 아니다 + 에요, không phải danh từ + 예요. Đây là lỗi chính tả rất phổ biến, kể cả với người Hàn.
✗ 뭐에요, 어디에요 → ✓ Sau danh từ không batchim luôn viết 예요.
✗ 책예요 → ✓ Có batchim phải thêm 이.
✗ 의사이에요 → ✓ Không batchim thì rút thành 예요.
✗ 학생 이에요 → ✓ 이에요 viết liền với danh từ.
✗ 안 학생이에요 → ✓ Phủ định của "là" luôn là 아니에요.
✗ 저는 집이에요 (định nói "tôi đang ở nhà") → ✓ 이에요 là "là", không phải "ở".