Ngữ pháp 는데 trong tiếng Hàn: cách chia 는데, 은데, ㄴ데 và 4 cách dùng

~는데 (và các dạng ~은데, ~ㄴ데) dùng để nêu bối cảnh hoặc tình huống trước, rồi mới nói ý chính: một lời hỏi, lời đề nghị, một kết quả, hay một ý trái ngược nhẹ. Công thức: động từ + 는데, tính từ + (으)ㄴ데, danh từ + 인데. Ví dụ: 비가 오는데 우산 있어요? (biga oneunde usan isseoyo?) — Trời đang mưa, có ô không? Vì vậy ~는데 không phải lúc nào cũng dịch là "nhưng"; nhiều khi nó chỉ tương đương "…mà", "…này", "…đây".

Cách chia ~는데 / ~은데 / ~ㄴ데

Dạng đuôi phụ thuộc vào loại từ, không chỉ vào batchim:

Từ gốc	Dạng chia	Phiên âm	Quy tắc
가다	가는데	ganeunde	Động từ + 는데
먹다	먹는데	meongneunde	Động từ + 는데 (dù có batchim)
살다	사는데	saneunde	Động từ tận cùng ㄹ: rụng ㄹ + 는데
있다	있는데	inneunde	있다/없다 và từ ghép với chúng + 는데
맛있다	맛있는데	masinneunde	như 있다
없다	없는데	eomneunde	như 있다
예쁘다	예쁜데	yeppeunde	Tính từ không batchim + ㄴ데
좋다	좋은데	joeunde	Tính từ có batchim + 은데
작다	작은데	jageunde	Tính từ có batchim + 은데
길다	긴데	ginde	Tính từ tận cùng ㄹ: rụng ㄹ + ㄴ데
춥다	추운데	chuunde	Tính từ bất quy tắc ㅂ: ㅂ → 우 + ㄴ데
학생이다	학생인데	haksaenginde	Danh từ + 인데
친구이다	친구인데	chinguinde	Danh từ + 인데
갔다	갔는데	ganneunde	Quá khứ (cả động từ lẫn tính từ) + 는데
예뻤다	예뻤는데	yeppeonneunde	Quá khứ + 는데

Tóm lại: chỉ tính từ ở hiện tại và danh từ mới dùng (으)ㄴ데 / 인데; mọi trường hợp khác (động từ, 있다/없다, quá khứ, 겠) đều là 는데. Ví dụ phỏng đoán: 비가 오겠는데요. (biga ogenneundeyo) — Chắc trời sắp mưa đấy.

Bốn cách dùng ~는데

1. Nêu bối cảnh rồi nói tiếp

Vế trước kể một tình huống làm nền, vế sau nói điều xảy ra trong tình huống đó. Tiếng Việt thường dịch bằng "…mà…", "…thì…", hoặc tách thành hai câu.

• 어제 백화점에 갔는데 사람이 너무 많았어요. (eoje baekwajeome ganneunde sarami neomu manasseoyo) — Hôm qua tôi đi trung tâm thương mại, người đông quá.
• 내일 친구 생일인데 뭘 사야 할지 모르겠어요. (naeil chingu saengirinde mwol saya halji moreugesseoyo) — Mai là sinh nhật bạn tôi, mà tôi không biết nên mua gì.

2. Đối lập nhẹ

Khi hai vế trái ngược, ~는데 nghe mềm hơn ~지만.

• 이 식당은 맛있는데 좀 비싸요. (i sikdangeun masinneunde jom bissayo) — Quán này ngon mà hơi đắt.
• 전화했는데 안 받았어요. (jeonhwahaenneunde an badasseoyo) — Tôi đã gọi mà không ai nghe máy.

3. Dẫn vào câu hỏi, lời mời, lời đề nghị

Vế trước giải thích lý do hoặc hoàn cảnh để câu hỏi, lời rủ phía sau tự nhiên hơn. Đây là chỗ ~지만 và ~아/어서 không thay được.

• 배고픈데 밥 먹으러 갈까요? (baegopeunde bam meogeureo galkkayo?) — Đói rồi, mình đi ăn nhé?
• 날씨가 추운데 따뜻하게 입으세요. (nalssiga chuunde ttatteutage ibeuseyo) — Trời lạnh đấy, mặc ấm vào nhé.

4. Kết thúc câu bằng ~는데요: mở lời, bỏ lửng, cảm thán

Đặt 는데(요) ở cuối câu là cách nói mềm rất phổ biến, không phải câu dang dở. Người nghe tự hiểu phần còn lại.

• 저기요, 질문이 있는데요. (jeogiyo, jilmuni inneundeyo) — Xin lỗi, tôi có câu hỏi ạ. (chờ người kia cho phép hỏi)
• 제 생각은 좀 다른데요. (je saenggageun jom dareundeyo) — Ý tôi thì hơi khác ạ. (phản đối nhẹ nhàng)
• 와, 진짜 맛있는데요! (wa, jinjja masinneundeyo!) — Ồ, ngon thật đấy! (bất ngờ)

Ví dụ đời thường với ~는데

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
비가 오는데 우산 있어요?	biga oneunde usan isseoyo?	Trời đang mưa, có ô không?
저는 학생인데 할인이 돼요?	jeoneun haksaenginde harini dwaeyo?	Tôi là sinh viên, có được giảm giá không?
한국어를 배우는데 발음이 어려워요.	hangugeoreul baeuneunde bareumi eoryeowoyo	Tôi đang học tiếng Hàn, mà phát âm khó quá.
이 가방 예쁜데 좀 비싸요.	i gabang yeppeunde jom bissayo	Cái túi này đẹp mà hơi đắt.
지금 가는데 좀 늦을 것 같아요.	jigeum ganeunde jom neujeul geot gatayo	Tôi đang đi đây, nhưng chắc hơi trễ.
제가 해 봤는데 어렵지 않아요.	jega hae bwanneunde eoryeopji anayo	Tôi làm thử rồi, không khó đâu.
어제 백화점에 갔는데 사람이 너무 많았어요.	eoje baekwajeome ganneunde sarami neomu manasseoyo	Hôm qua đi trung tâm thương mại, đông người quá.
전화했는데 안 받았어요.	jeonhwahaenneunde an badasseoyo	Tôi đã gọi mà không ai nghe máy.
배고픈데 밥 먹으러 갈까요?	baegopeunde bam meogeureo galkkayo?	Đói rồi, đi ăn nhé?
저기요, 질문이 있는데요.	jeogiyo, jilmuni inneundeyo	Xin lỗi, tôi có câu hỏi ạ.
와, 진짜 맛있는데요!	wa, jinjja masinneundeyo!	Ồ, ngon thật đấy!

Phân biệt ~는데 với ~지만, ~아/어서 và 그런데

Cấu trúc	Vai trò	Dùng trước câu hỏi/đề nghị?
~는데	Bối cảnh, đối lập nhẹ, dẫn dắt	Được: 추운데 창문 좀 닫을까요? (chuunde changmun jom dadeulkkayo?) — Lạnh quá, đóng cửa sổ nhé?
~지만	Chỉ đối lập, ý trái ngược rõ	Không dùng để dẫn vào câu hỏi khi hai vế không trái nhau
~아/어서	Nguyên nhân trực tiếp: "vì… nên…"	Không: vế sau không được là mệnh lệnh, lời rủ
그런데 / 근데	Từ nối đầu câu: "nhưng mà", "mà này" (đổi chủ đề)	Được: 근데 지금 어디예요? (geunde jigeum eodiyeyo?) — Mà giờ anh đang ở đâu?

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 먹은데 → ✓ 먹는데. Động từ luôn dùng 는데, kể cả khi có batchim.
• ✗ 좋는데 → ✓ 좋은데. Tính từ ở hiện tại dùng (으)ㄴ데.
• ✗ 맛있은데 → ✓ 맛있는데. 있다, 없다 và các từ như 맛있다, 재미있다 đi với 는데.
• ✗ 학생은데 → ✓ 학생인데. Danh từ dùng 인데.
• ✗ 살는데, 길은데 → ✓ 사는데, 긴데. Thân từ tận cùng ㄹ rụng ㄹ trước ㄴ.
• ✗ Lúc nào cũng dịch 는데 là "nhưng": 비가 오는데 우산 있어요? không có ý trái ngược nào, chỉ là "trời mưa, (vậy) có ô không?".

Nhớ nhanh

• Động từ, 있다/없다, quá khứ → 는데. Tính từ hiện tại → (으)ㄴ데. Danh từ → 인데.
• 는데 đặt bối cảnh trước, ý chính sau; "nhưng" chỉ là một trong các nghĩa.
• Dẫn vào câu hỏi hay lời rủ: dùng 는데, không dùng 지만 hay 아/어서.
• Kết câu bằng 는데요 là cách nói mềm, lịch sự.

Đọc tiếp: cách nói "đang làm" với ~고 있어요. Bài trước: cách dùng ~지만. Toàn bộ lộ trình ở mục ngữ pháp tiếng Hàn.