Ngữ pháp 고 싶다 và (으)세요: cách nói muốn và đề nghị trong tiếng Hàn

V + 고 싶다 diễn tả mong muốn của người nói, nghĩa là "muốn làm gì": bỏ 다 của động từ rồi gắn 고 싶어요, không cần xét nguyên âm hay batchim. Ví dụ: 커피 마시고 싶어요. (keopi masigo sipeoyo) – Tôi muốn uống cà phê. Bài này học kèm V + (으)세요, đuôi dùng để mời hoặc nhờ người khác làm gì một cách lịch sự, như 여기 앉으세요. (yeogi anjeuseyo) – Mời ngồi đây.

Cách ghép V + 고 싶다

Thân động từ (bỏ 다) + 고 싶다. Phần 고 không bao giờ đổi; mọi biến đổi về thì, mức lịch sự, phủ định đều chia ở 싶다.

Động từ gốc	Dạng "muốn"	Phiên âm	Nghĩa
가다	가고 싶어요	gago sipeoyo	muốn đi
먹다	먹고 싶어요	meokgo sipeoyo	muốn ăn
공부하다	공부하고 싶어요	gongbuhago sipeoyo	muốn học
만들다	만들고 싶어요	mandeulgo sipeoyo	muốn làm (món, đồ vật)
듣다	듣고 싶어요	deutgo sipeoyo	muốn nghe
보다	보고 싶어요	bogo sipeoyo	muốn xem, muốn gặp; nhớ (ai đó)

Động từ bất quy tắc như 듣다 vẫn giữ nguyên thân từ trước 고, vì 고 bắt đầu bằng phụ âm: 듣고 싶어요, không phải 들고 싶어요.

Chia 싶다 theo thì và mức nói

Dạng	Phiên âm	Nghĩa, khi dùng
가고 싶어요	gago sipeoyo	muốn đi – lịch sự thường ngày
가고 싶습니다	gago sipseumnida	muốn đi – trang trọng (phỏng vấn, phát biểu)
가고 싶어	gago sipeo	muốn đi – thân mật với bạn bè
가고 싶었어요	gago sipeosseoyo	đã (từng) muốn đi
가고 싶지 않아요	gago sipji anayo	không muốn đi
가고 싶어요?	gago sipeoyo?	(anh/chị) có muốn đi không?

Các trường hợp dùng 고 싶다

1. Nói mong muốn của chính mình

한국에 가고 싶어요. (hanguge gago sipeoyo) – Tôi muốn đi Hàn Quốc. Chủ ngữ "tôi" thường được lược bỏ vì 고 싶어요 ở câu kể đã ngầm hiểu là người nói.

2. Hỏi mong muốn của người nghe

뭐 먹고 싶어요? (mwo meokgo sipeoyo?) – Anh muốn ăn gì? Trong câu hỏi, 고 싶어요 hướng về người đối diện, nên vẫn dùng dạng này.

3. Nói về người thứ ba: đổi sang 고 싶어하다

Tiếng Hàn coi mong muốn là cảm xúc bên trong, người nói chỉ khẳng định được cảm xúc của mình. Khi kể người khác muốn gì, dùng 고 싶어하다 (tỏ ra muốn): 동생이 강아지를 키우고 싶어해요. (dongsaengi gangajireul kiugo sipeohaeyo) – Em tôi muốn nuôi chó con.

4. 보고 싶어요 = nhớ

Với người, 보고 싶어요 thường mang nghĩa "nhớ": 엄마가 보고 싶어요. (eommaga bogo sipeoyo) – Con nhớ mẹ. Người được nhớ đi với 이/가 là tự nhiên nhất.

Tiểu từ của tân ngữ: 을/를 hoặc 이/가

Với 고 싶다, tân ngữ có thể mang 을/를 hoặc 이/가. 물을 마시고 싶어요. và 물이 마시고 싶어요. đều đúng, dạng 이/가 nhấn vào chính thứ mình thèm. Người mới cứ dùng 을/를 là an toàn.

Cách ghép V + (으)세요

(으)세요 là dạng kính ngữ của đuôi 아요/어요. Dùng để mời, nhờ, hướng dẫn một cách lịch sự, cũng dùng để hỏi hoặc kể về người nghe với thái độ tôn trọng.

Động từ gốc	Quy tắc	Dạng (으)세요	Phiên âm	Nghĩa
가다	không batchim + 세요	가세요	gaseyo	đi đi ạ / anh đi ạ
기다리다	không batchim + 세요	기다리세요	gidariseyo	xin đợi
앉다	có batchim + 으세요	앉으세요	anjeuseyo	mời ngồi
읽다	có batchim + 으세요	읽으세요	ilgeuseyo	mời đọc
만들다	ㄹ rơi + 세요	만드세요	mandeuseyo	hãy làm
듣다	ㄷ → ㄹ + 으세요	들으세요	deureuseyo	hãy nghe
걷다	ㄷ → ㄹ + 으세요	걸으세요	georeuseyo	hãy đi bộ

Động từ có dạng kính ngữ riêng

Động từ gốc	Dạng kính ngữ	Phiên âm	Ví dụ hay gặp
먹다, 마시다	드세요	deuseyo	맛있게 드세요. (masitge deuseyo) – Chúc ngon miệng.
자다	주무세요	jumuseyo	안녕히 주무세요. (annyeonghi jumuseyo) – Chúc ngủ ngon (với người trên).
있다 (ở)	계세요	gyeseyo	안녕히 계세요. (annyeonghi gyeseyo) – Chào ở lại (người ra về nói).

Các trường hợp dùng (으)세요

1. Mời, hướng dẫn, nhờ lịch sự

잠시만 기다리세요. (jamsiman gidariseyo) – Xin đợi một lát. Nhân viên cửa hàng, nhà hàng dùng đuôi này liên tục. Giọng điệu là lời mời, không phải ra lệnh.

2. Hỏi hoặc nói về người nghe một cách tôn trọng

어디 가세요? (eodi gaseyo?) – Anh/chị đi đâu ạ? Ở đây 가세요 không có nghĩa "hãy đi", mà là "(anh) đi" ở dạng kính trọng. Ngữ cảnh và ngữ điệu quyết định nghĩa.

3. Cấm, khuyên đừng: V + 지 마세요

Dạng phủ định của lời mời là 지 마세요: 걱정하지 마세요. (geokjeonghaji maseyo) – Đừng lo.

4. Nhờ làm giúp mình: V-아/어 주세요

Khi việc đó có lợi cho người nói, dùng dạng 아/어 của động từ + 주세요: 천천히 말해 주세요. (cheoncheonhi malhae juseyo) – Nói chậm giúp tôi. Với danh từ thì chỉ cần N + 주세요: 이거 주세요. (igeo juseyo) – Cho tôi cái này.

Câu ví dụ đời thường

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
오늘은 집에서 쉬고 싶어요.	oneureun jibeseo swigo sipeoyo.	Hôm nay tôi muốn nghỉ ở nhà.
떡볶이 먹고 싶어요.	tteokbokki meokgo sipeoyo.	Tôi muốn ăn bánh gạo cay.
어렸을 때 가수가 되고 싶었어요.	eoryeosseul ttae gasuga doego sipeosseoyo.	Hồi nhỏ tôi muốn trở thành ca sĩ.
지금은 아무것도 하고 싶지 않아요.	jigeumeun amugeotdo hago sipji anayo.	Bây giờ tôi chẳng muốn làm gì cả.
친구가 한국 요리를 배우고 싶어해요.	chinguga hanguk yorireul baeugo sipeohaeyo.	Bạn tôi muốn học nấu món Hàn.
여기 앉으세요.	yeogi anjeuseyo.	Mời ngồi đây.
안녕히 가세요.	annyeonghi gaseyo.	Đi bình an nhé (chào người ra về).
이쪽으로 오세요.	ijjogeuro oseyo.	Mời đi lối này.
창문 좀 열어 주세요.	changmun jom yeoreo juseyo.	Mở giúp tôi cửa sổ.
다시 한번 보여 주세요.	dasi hanbeon boyeo juseyo.	Cho tôi xem lại lần nữa.
여기서 사진 찍지 마세요.	yeogiseo sajin jjikji maseyo.	Đừng chụp ảnh ở đây.

So sánh các mẫu dễ nhầm

Mẫu	Ví dụ	Nghĩa, sắc thái
고 싶어요	저는 가고 싶어요.	Tôi muốn đi (mong muốn của người nói, hoặc hỏi người nghe).
고 싶어해요	동생이 가고 싶어해요.	Em tôi muốn đi (người thứ ba).
(으)세요	가세요.	Mời anh đi / anh đi ạ – người nghe là người làm.
아/어 주세요	가 주세요.	Đi giúp tôi (đi vì tôi), ví dụ nói với tài xế taxi.
지 마세요	가지 마세요.	Đừng đi.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 저는 집에 가세요. → ✓ 저는 집에 가요. (jeoneun jibe gayo). (으)세요 tôn kính người làm hành động, không dùng cho chính mình.
• ✗ 친구가 한국에 가고 싶어요. (khi kể về bạn) → ✓ 친구가 한국에 가고 싶어해요. (chinguga hanguge gago sipeohaeyo). Người thứ ba dùng 고 싶어하다.
• ✗ 예쁘고 싶어요. → ✓ 예뻐지고 싶어요. (yeppeojigo sipeoyo). 고 싶다 đi với động từ; với tính từ phải chuyển thành "trở nên…" bằng 아/어지다.
• ✗ 갔고 싶어요. → ✓ 가고 싶었어요. (gago sipeosseoyo). Thì quá khứ chia ở 싶다, không chia ở động từ chính.
• ✗ 앉세요. → ✓ 앉으세요. (anjeuseyo). Thân từ có batchim cần thêm 으.
• ✗ 만들으세요. → ✓ 만드세요. (mandeuseyo). Thân từ tận cùng ㄹ bỏ ㄹ trước 세요 và không thêm 으.

Nhớ nhanh

• Thân động từ + 고 싶어요 = tôi muốn…; thì và phủ định chia ở 싶다: 고 싶었어요, 고 싶지 않아요.
• Người thứ ba muốn gì: 고 싶어해요. 보고 싶어요 với người = nhớ.
• Không batchim + 세요, có batchim + 으세요, ㄹ rơi: 만드세요; 먹다 → 드세요, 있다 → 계세요.
• Đừng làm: 지 마세요. Làm giúp tôi: 아/어 주세요.

Đọc tiếp: bài trước trong lộ trình là phủ định 안, 못 và 지 않다, bài sau là câu "là": 이에요 và 예요. Muốn hiểu vì sao (으)세요 tôn kính người nghe, xem kính ngữ tiếng Hàn. Toàn bộ lộ trình ở mục ngữ pháp tiếng Hàn.