Liên từ trong tiếng Trung: bảng liên từ thường dùng, các cặp liên từ và bài tập

Liên từ trong tiếng Trung (连词 liáncí) là từ nối hai từ, hai cụm từ hoặc hai vế câu và cho biết quan hệ giữa chúng: cộng thêm, lựa chọn, tương phản, nhân quả, điều kiện, giả thiết hay mục đích. Nhóm dùng nhiều nhất là 和 (và, chỉ nối danh từ), 或者 và 还是 (hoặc, hay), 但是 (nhưng), 所以 (nên) và 如果 (nếu). Phần lớn liên từ nối vế câu đi thành cặp với một liên từ hoặc phó từ ở vế sau, như 虽然…但是 (tuy… nhưng), 只要…就 (chỉ cần… là), 即使…也 (cho dù… cũng). Bài này có bảng liên từ đơn, bảng các cặp liên từ theo quan hệ kèm bài Giáo trình chuẩn HSK dạy điểm đó, cách phân biệt 和, 或者, 还是, các lỗi người Việt hay mắc và bài tập có đáp án.

Liên từ là gì và nhận ra nó thế nào

Liên từ chỉ làm việc nối, không làm chủ ngữ, vị ngữ hay tân ngữ, cũng không bổ nghĩa cho từ nào. Có hai cách chia liên từ hay gặp:

• Theo thứ được nối. 和, 跟, 与, 以及 chủ yếu nối từ và cụm danh từ. 但是, 所以, 而且, 如果, 虽然 nối vế câu. Đây là chỗ khác tiếng Việt: chữ "và" nối được hai vế câu, còn 和 thì không.
• Theo quan hệ giữa hai vế. Liên từ đẳng lập nối hai vế ngang hàng (cộng thêm, lựa chọn, nối tiếp, tăng tiến). Liên từ chính phụ nối một vế phụ với một vế chính (tương phản, nhân quả, điều kiện, giả thiết, mục đích).

Loại	Quan hệ	Liên từ tiêu biểu
Đẳng lập	Cộng thêm, liệt kê	和, 跟, 与, 以及, 并且
Đẳng lập	Lựa chọn	或者, 还是, 要么, 与其…不如
Đẳng lập	Nối tiếp	然后, 于是
Đẳng lập	Tăng tiến	不但…而且, 甚至, 何况
Chính phụ	Tương phản, nhượng bộ	虽然, 尽管, 即使, 哪怕, 但是, 可是, 不过, 然而
Chính phụ	Nhân quả, suy luận	因为, 所以, 由于, 因此, 既然
Chính phụ	Điều kiện	只要, 只有, 无论, 不管, 除非
Chính phụ	Giả thiết	如果, 要是, 假如, 万一, 否则
Chính phụ	Mục đích	以便, 以免

Các chữ 就, 才, 也, 都, 还 ở vế sau của nhiều cặp là phó từ chứ không phải liên từ. Phân biệt được hai loại này thì đặt đúng vị trí trong câu (xem mục vị trí bên dưới). 为了 thường được xếp vào giới từ; cách dùng giới từ nói riêng ở bài giới từ trong tiếng Trung.

Bảng các liên từ thường dùng trong tiếng Trung

Bảng dưới gồm các liên từ đơn hay gặp. Những liên từ thường đi theo cặp (虽然, 只要, 只有, 即使, 无论, 既然, 除非, 如果) nằm ở bảng các cặp liên từ ngay sau. Cột cuối là bài đầu tiên dạy từ hoặc điểm ngữ pháp đó trong bộ Giáo trình chuẩn HSK; dấu gạch là bộ sách tới HSK 5 chưa dạy riêng.

Liên từ	Nghĩa	Cách dùng	Ví dụ	Bài giáo trình
和 hé	và	Nối danh từ, đại từ, cụm danh từ. Không nối hai vế câu.	我和他都是学生。 Wǒ hé tā dōu shì xuésheng. (Tôi và anh ấy đều là học sinh.)	HSK 1 bài 10
跟 gēn	và, với	Khẩu ngữ, nối hai danh từ như 和; hay gặp hơn ở vai giới từ.	苹果跟香蕉我都喜欢。 Píngguǒ gēn xiāngjiāo wǒ dōu xǐhuan. (Táo và chuối tôi đều thích.)	HSK 3 bài 1
与 yǔ	và, với	Văn viết, hay gặp trong tiêu đề, tên sách, tên bài.	人与自然 rén yǔ zìrán (con người và thiên nhiên)	HSK 4 bài 3
以及 yǐjí	và, cùng với	Văn viết, đứng trước mục cuối của một danh sách dài.	老师、学生以及家长都参加了。 Lǎoshī, xuésheng yǐjí jiāzhǎng dōu cānjiā le. (Giáo viên, học sinh và phụ huynh đều tham gia.)	HSK 5 bài 12
或者 huòzhě	hoặc	Câu kể, chọn một trong các khả năng.	你今天或者明天来都可以。 Nǐ jīntiān huòzhě míngtiān lái dōu kěyǐ. (Hôm nay hoặc mai bạn đến đều được.)	HSK 3 bài 3
还是 háishi	hay, hay là	Câu hỏi lựa chọn.	你喝茶还是喝咖啡？ Nǐ hē chá háishi hē kāfēi? (Bạn uống trà hay cà phê?)	HSK 3 bài 3
而且 érqiě	hơn nữa, mà còn	Đầu vế sau, thêm ý mạnh hơn.	这件衣服很便宜，而且很好看。 Zhè jiàn yīfu hěn piányi, érqiě hěn hǎokàn. (Cái áo này rẻ, mà còn đẹp.)	HSK 3 bài 18
并且 bìngqiě	và, đồng thời	Văn viết, nối hai động từ hoặc hai vế cùng chủ ngữ.	他同意了，并且马上开始准备。 Tā tóngyì le, bìngqiě mǎshàng kāishǐ zhǔnbèi. (Anh ấy đồng ý, và bắt tay chuẩn bị ngay.)	HSK 4 bài 12
甚至 shènzhì	thậm chí	Đẩy ý lên mức cao nhất.	他忙得甚至忘了吃饭。 Tā máng de shènzhì wàngle chīfàn. (Anh ấy bận đến mức quên cả ăn.)	HSK 4 bài 4
而 ér	còn, mà	Nối hai ý đối lập, văn viết.	哥哥喜欢运动，而弟弟喜欢看书。 Gēge xǐhuan yùndòng, ér dìdi xǐhuan kàn shū. (Anh thích thể thao, còn em thích đọc sách.)	HSK 4 bài 2
但是 dànshì	nhưng	Đầu vế sau, trung tính.	我很想去，但是没有时间。 Wǒ hěn xiǎng qù, dànshì méiyǒu shíjiān. (Tôi rất muốn đi nhưng không có thời gian.)	HSK 2 bài 14
可是 kěshì	nhưng	Như 但是, thiên về khẩu ngữ.	他说会来，可是到现在还没来。 Tā shuō huì lái, kěshì dào xiànzài hái méi lái. (Anh ấy bảo sẽ đến, nhưng tới giờ vẫn chưa đến.)	HSK 4 bài 9
不过 bùguò	có điều, nhưng mà	Chuyển ý nhẹ hơn 但是, hay dùng để bổ sung một điểm trừ.	这家饭馆的菜很好吃，不过有点儿贵。 Zhè jiā fànguǎn de cài hěn hǎochī, bùguò yǒudiǎnr guì. (Món quán này ngon, có điều hơi đắt.)	HSK 4 bài 10
然而 rán'ér	thế nhưng, tuy nhiên	Văn viết.	大家都以为他会赢，然而他输了。 Dàjiā dōu yǐwéi tā huì yíng, rán'ér tā shū le. (Ai cũng tưởng anh ấy sẽ thắng, thế nhưng anh ấy thua.)	HSK 4 bài 11
所以 suǒyǐ	nên, cho nên	Đầu vế kết quả.	下雨了，所以我们没去公园。 Xià yǔ le, suǒyǐ wǒmen méi qù gōngyuán. (Trời mưa nên chúng tôi không đi công viên.)	HSK 2 bài 6
因此 yīncǐ	vì vậy, do đó	Văn viết hơn 所以; đứng đầu vế sau hoặc sau chủ ngữ.	他每天练习，因此进步很快。 Tā měitiān liànxí, yīncǐ jìnbù hěn kuài. (Anh ấy luyện mỗi ngày, vì vậy tiến bộ rất nhanh.)	HSK 4 bài 8
于是 yúshì	thế là	Hành động sau xảy ra do việc trước; cả hai đã xảy ra.	雨越下越大，于是我们回家了。 Yǔ yuè xià yuè dà, yúshì wǒmen huí jiā le. (Mưa càng lúc càng to, thế là chúng tôi về nhà.)	HSK 4 bài 14
然后 ránhòu	sau đó	Trình tự thời gian, hay đi với 先.	我们先吃饭，然后去看电影。 Wǒmen xiān chīfàn, ránhòu qù kàn diànyǐng. (Mình ăn cơm trước, sau đó đi xem phim.)	HSK 3 bài 14
要是 yàoshi	nếu	Khẩu ngữ của 如果, vế sau thường có 就.	要是你累了，就休息一下吧。 Yàoshi nǐ lèi le, jiù xiūxi yīxià ba. (Nếu mệt thì bạn nghỉ một chút đi.)	HSK 4 bài 7
万一 wànyī	lỡ như, nhỡ	Giả định một chuyện không mong muốn.	多带点儿钱，万一不够呢？ Duō dài diǎnr qián, wànyī bù gòu ne? (Mang thêm ít tiền, lỡ không đủ thì sao?)	HSK 5 bài 29
否则 fǒuzé / 不然 bùrán	nếu không thì	Đầu vế sau; 不然 khẩu ngữ hơn.	快点儿走，否则要迟到了。 Kuài diǎnr zǒu, fǒuzé yào chídào le. (Đi nhanh lên, không thì muộn mất.)	HSK 4 bài 11, HSK 5 bài 36
以便 yǐbiàn	để, nhằm (tạo thuận lợi)	Đầu vế sau, văn viết.	请留下电话，以便我们联系你。 Qǐng liúxià diànhuà, yǐbiàn wǒmen liánxì nǐ. (Vui lòng để lại số điện thoại để chúng tôi liên hệ với bạn.)	—
以免 yǐmiǎn	để tránh	Đầu vế sau, nêu điều muốn tránh.	多穿点儿衣服，以免感冒。 Duō chuān diǎnr yīfu, yǐmiǎn gǎnmào. (Mặc thêm áo kẻo bị cảm.)	—

Các cặp liên từ trong tiếng Trung

Cặp liên từ là hai từ đặt ở hai vế để khung lại quan hệ của cả câu. Trong khẩu ngữ có thể bỏ bớt từ ở vế trước (下雨了，所以我没去。 Xià yǔ le, suǒyǐ wǒ méi qù.), nhưng chữ ở vế sau như 就, 才, 也, 都 thường phải giữ, vì nó mang nghĩa của cặp.

Quan hệ	Cặp liên từ	Nghĩa	Ví dụ	Bài giáo trình
Tăng tiến	不但/不仅…而且/也/还…	không những… mà còn…	他不但会说汉语，而且会写汉字。 Tā bùdàn huì shuō Hànyǔ, érqiě huì xiě Hànzì. (Anh ấy không những nói được tiếng Trung mà còn viết được chữ Hán.)	HSK 3 bài 18, HSK 4 bài 1
Tăng tiến	…，何况…	huống chi…	这个问题老师都不会，何况我呢？ Zhège wèntí lǎoshī dōu bù huì, hékuàng wǒ ne? (Câu này thầy còn không làm được, huống chi tôi.)	HSK 5 bài 13
Lựa chọn	是…还是…？	là… hay là…?	你是坐飞机去还是坐火车去？ Nǐ shì zuò fēijī qù háishi zuò huǒchē qù? (Bạn đi máy bay hay đi tàu?)	—
Lựa chọn	不是…就是…	không… thì…	周末他不是在家睡觉，就是去打球。 Zhōumò tā bù shì zài jiā shuìjiào, jiù shì qù dǎ qiú. (Cuối tuần anh ấy không ngủ ở nhà thì đi chơi bóng.)	—
Lựa chọn	要么…要么…	hoặc là… hoặc là…	要么你来，要么我去。 Yàome nǐ lái, yàome wǒ qù. (Hoặc bạn đến, hoặc tôi đi.)	—
Lựa chọn	与其…不如…	thay vì… thà… còn hơn	与其在家生气，不如出去走走。 Yǔqí zài jiā shēngqì, bùrú chūqu zǒuzou. (Thay vì ngồi nhà bực bội, thà ra ngoài đi dạo còn hơn.)	HSK 5 bài 33
Lựa chọn	宁可…也…	thà… chứ (không)…	我宁可走路，也不坐他的车。 Wǒ nìngkě zǒulù, yě bù zuò tā de chē. (Tôi thà đi bộ chứ không ngồi xe anh ta.)	HSK 5 bài 17
Nối tiếp	先…，再/然后…	trước tiên… rồi/sau đó…	你先做作业，然后再玩游戏。 Nǐ xiān zuò zuòyè, ránhòu zài wán yóuxì. (Con làm bài tập trước, sau đó hãy chơi game.)	HSK 3 bài 14
Đồng thời	一边…一边…	vừa… vừa… (hai hành động)	他一边吃饭一边看手机。 Tā yībiān chīfàn yībiān kàn shǒujī. (Anh ấy vừa ăn cơm vừa xem điện thoại.)	HSK 3 bài 13
Nhân quả	因为…所以…	vì… nên…	因为堵车，所以我迟到了。 Yīnwèi dǔchē, suǒyǐ wǒ chídào le. (Vì tắc đường nên tôi đến muộn.)	HSK 2 bài 6
Nhân quả	由于…，(因此)…	do… (nên)…, văn viết	由于天气原因，航班推迟了。 Yóuyú tiānqì yuányīn, hángbān tuīchí le. (Do thời tiết, chuyến bay bị hoãn.)	HSK 4 bài 10
Suy luận	既然…就…	đã… thì…	既然你已经决定了，就去做吧。 Jìrán nǐ yǐjīng juédìng le, jiù qù zuò ba. (Đã quyết rồi thì cứ làm đi.)	HSK 4 bài 14
Tương phản	虽然…但是/可是…	tuy… nhưng…	虽然他很年轻，但是经验很丰富。 Suīrán tā hěn niánqīng, dànshì jīngyàn hěn fēngfù. (Tuy còn trẻ nhưng anh ấy rất nhiều kinh nghiệm.)	HSK 2 bài 14
Tương phản	尽管…，但是/还是…	mặc dù… vẫn…	尽管外面很冷，他还是去跑步了。 Jǐnguǎn wàimiàn hěn lěng, tā háishi qù pǎobù le. (Mặc dù ngoài trời rất lạnh, anh ấy vẫn đi chạy.)	HSK 4 bài 2
Nhượng bộ giả định	即使…也…	cho dù… cũng…	即使明天下雨，比赛也不会取消。 Jíshǐ míngtiān xià yǔ, bǐsài yě bù huì qǔxiāo. (Cho dù mai mưa, trận đấu cũng không bị huỷ.)	HSK 4 bài 1
Nhượng bộ giả định	哪怕…也…	dù chỉ… cũng…, khẩu ngữ	哪怕只有十分钟，也要每天练习。 Nǎpà zhǐyǒu shí fēnzhōng, yě yào měitiān liànxí. (Dù chỉ mười phút cũng phải luyện mỗi ngày.)	HSK 5 bài 18
Điều kiện đủ	只要…就…	chỉ cần… là…	只要你努力，就一定能学好。 Zhǐyào nǐ nǔlì, jiù yīdìng néng xuéhǎo. (Chỉ cần cố gắng là bạn nhất định học tốt.)	HSK 3 bài 18
Điều kiện cần	只有…才…	chỉ có… mới…	只有多说，才能说得流利。 Zhǐyǒu duō shuō, cái néng shuō de liúlì. (Chỉ có nói nhiều mới nói trôi chảy được.)	HSK 3 bài 20
Không điều kiện	无论/不管…都/也…	bất kể… đều…	不管刮风还是下雨，他都骑车上班。 Bùguǎn guā fēng háishi xià yǔ, tā dōu qí chē shàngbān. (Bất kể gió hay mưa, anh ấy đều đạp xe đi làm.)	HSK 4 bài 3, HSK 4 bài 11
Điều kiện duy nhất	除非…才/否则…	trừ phi… mới/nếu không…	除非你亲自去，否则他不会同意。 Chúfēi nǐ qīnzì qù, fǒuzé tā bù huì tóngyì. (Trừ phi bạn đích thân đi, nếu không anh ấy sẽ không đồng ý.)	HSK 5 bài 36
Giả thiết	如果/要是/假如…就…	nếu… thì…	如果你有问题，就问老师。 Rúguǒ nǐ yǒu wèntí, jiù wèn lǎoshī. (Nếu có thắc mắc thì hỏi thầy cô.)	HSK 3 bài 16, HSK 4 bài 7, HSK 5 bài 20
Mục đích	为了…而…	vì… mà…	我们不能为了赚钱而不顾健康。 Wǒmen bù néng wèile zhuànqián ér bùgù jiànkāng. (Không thể vì kiếm tiền mà bỏ mặc sức khoẻ.)	HSK 4 bài 17

Nhóm nhân quả (因为…所以, 由于, 因此, phân biệt 因为 với 为了) có bài giảng riêng, kỹ hơn: cách dùng 因为…所以… trong tiếng Trung.

Liên từ đứng trước hay sau chủ ngữ

• Vế trước, hai vế cùng chủ ngữ: liên từ thường đứng sau chủ ngữ. 他虽然很累，但是还在工作。 Tā suīrán hěn lèi, dànshì hái zài gōngzuò. (Anh ấy tuy mệt nhưng vẫn đang làm việc.)
• Vế trước, hai vế khác chủ ngữ: liên từ đứng trước chủ ngữ. 如果你不去，我也不去。 Rúguǒ nǐ bù qù, wǒ yě bù qù. (Nếu bạn không đi thì tôi cũng không đi.)
• Vế sau: liên từ (但是, 所以, 而且, 否则) đứng đầu vế, trước chủ ngữ; phó từ (就, 才, 也, 都, 还) đứng sau chủ ngữ, ngay trước động từ.

Phân biệt 和, 或者 và 还是

Ba từ này hay bị dùng lẫn vì tiếng Việt nói "và", "hoặc", "hay" khá thoải mái. Cách chọn nhanh: lấy cả hai thì dùng 和; chọn một trong câu kể thì dùng 或者; chọn một trong câu hỏi thì dùng 还是.

Từ	Dùng khi	Đúng	Sai
和 hé	Lấy cả hai; nối danh từ, đại từ	我喜欢苹果和香蕉。 Wǒ xǐhuan píngguǒ hé xiāngjiāo. (Tôi thích táo và chuối.)	✗ 我去超市和买了水果。(nối hai vế bằng 和)
或者 huòzhě	Chọn một, câu kể	我喝茶或者咖啡都可以。 Wǒ hē chá huòzhě kāfēi dōu kěyǐ. (Tôi uống trà hay cà phê đều được.)	✗ 你喝茶或者咖啡？
还是 háishi	Chọn một, câu hỏi; hoặc câu kể có ý hỏi sau 不知道, 不管, 无论	我不知道他今天来还是明天来。 Wǒ bù zhīdào tā jīntiān lái háishi míngtiān lái. (Tôi không biết anh ấy đến hôm nay hay ngày mai.)	✗ 我每天喝茶还是咖啡。

Câu sai ở hàng đầu sửa thành 我去超市买了水果。 Wǒ qù chāoshì mǎile shuǐguǒ. (Tôi đi siêu thị mua hoa quả.) Câu hỏi có/không thì dùng 吗, không dùng 还是. 还是 còn là phó từ nghĩa "vẫn" hoặc "tốt hơn là" (我们还是走吧。 Wǒmen háishi zǒu ba. Mình đi thì hơn.), đó không phải liên từ. Điểm này được dạy ở Giáo trình chuẩn HSK 3 bài 3.

Lỗi người Việt hay mắc với liên từ

1. Dùng 和 nối hai vế câu như chữ "và". ✗ 我吃饭和他看电视。 Hai vế câu đặt cạnh nhau bằng dấu phẩy là đủ: 我在吃饭，他在看电视。 Wǒ zài chīfàn, tā zài kàn diànshì. (Tôi đang ăn cơm, anh ấy đang xem tivi.)
2. Đặt 就, 也, 才 trước chủ ngữ vế sau theo kiểu "thì tôi đi". ✗ 如果你去，就我去。 → 如果你去，我就去。 Rúguǒ nǐ qù, wǒ jiù qù.
3. Quên chữ ở vế sau của cặp. ✗ 只有努力，能成功。 → 只有努力，才能成功。 Zhǐyǒu nǔlì, cái néng chénggōng. (Chỉ có cố gắng mới thành công.)
4. Sau 无论, 不管 đặt một câu kể bình thường. Vế này phải có ý chưa xác định: từ để hỏi, 还是, hoặc dạng A不A. ✗ 无论天气很冷，他都去跑步。 → 无论天气多冷，他都去跑步。 Wúlùn tiānqì duō lěng, tā dōu qù pǎobù. (Trời lạnh cỡ nào anh ấy cũng đi chạy.)
5. Dùng 即使 cho chuyện đã xảy ra. 即使 nêu giả định; sự thật đã có thì dùng 虽然 hoặc 尽管. ✗ 即使他昨天病了，也来上课了。 → 虽然他昨天病了，但是还是来上课了。 Suīrán tā zuótiān bìng le, dànshì háishi lái shàngkè le. (Hôm qua tuy bị ốm nhưng anh ấy vẫn đi học.)
6. Dùng 于是 cho lời khuyên, nhận định. 于是 chỉ nối hai hành động đã diễn ra. ✗ 他病了，于是应该休息。 → 他病了，所以应该休息。 Tā bìng le, suǒyǐ yīnggāi xiūxi.
7. Dùng 而且 nối hai danh từ. ✗ 我喜欢苹果而且香蕉。 → dùng 和 như ví dụ ở bảng trên. 而且 chỉ nối tính từ, động từ hoặc vế câu.

Bài tập liên từ tiếng Trung có đáp án

Phần A: điền liên từ

Chọn từ thích hợp: 和, 还是, 或者, 但是, 如果, 只有, 即使, 无论, 于是, 否则.

1. 你想吃米饭___面条？
2. 星期六___星期天，我都有空。
3. ___明天不下雨，我们就去爬山。
4. 你得快点儿走，___会迟到的。
5. ___你不说，我也知道。
6. ___多难，我都要学下去。
7. 爸爸___妈妈都是老师。
8. 他觉得很饿，___去厨房做了一碗面。
9. ___拿到签证，你才能去中国留学。
10. 这个手机很好看，___有点儿贵。

Phần B: sửa câu sai

1. 如果你不来，就我走了。
2. 你喝咖啡或者喝茶？
3. 不管天气很好，我们都去。
4. 他会说英语和也会说汉语。

Đáp án

Phần A:

1. 你想吃米饭还是面条？ Nǐ xiǎng chī mǐfàn háishi miàntiáo? (Bạn muốn ăn cơm hay mì?)
2. 星期六或者星期天，我都有空。 Xīngqīliù huòzhě xīngqītiān, wǒ dōu yǒu kòng. (Thứ Bảy hay Chủ nhật tôi đều rảnh.)
3. 如果明天不下雨，我们就去爬山。 Rúguǒ míngtiān bù xià yǔ, wǒmen jiù qù pá shān. (Nếu mai không mưa, chúng ta đi leo núi.)
4. 你得快点儿走，否则会迟到的。 Nǐ děi kuài diǎnr zǒu, fǒuzé huì chídào de. (Bạn phải đi nhanh lên, không thì sẽ muộn.)
5. 即使你不说，我也知道。 Jíshǐ nǐ bù shuō, wǒ yě zhīdào. (Cho dù bạn không nói tôi cũng biết.)
6. 无论多难，我都要学下去。 Wúlùn duō nán, wǒ dōu yào xué xiaqu. (Khó mấy tôi cũng sẽ học tiếp.)
7. 爸爸和妈妈都是老师。 Bàba hé māma dōu shì lǎoshī. (Bố và mẹ đều là giáo viên.)
8. 他觉得很饿，于是去厨房做了一碗面。 Tā juéde hěn è, yúshì qù chúfáng zuòle yī wǎn miàn. (Anh ấy thấy đói, thế là vào bếp nấu một bát mì.)
9. 只有拿到签证，你才能去中国留学。 Zhǐyǒu nádào qiānzhèng, nǐ cái néng qù Zhōngguó liúxué. (Chỉ khi có visa bạn mới sang Trung Quốc du học được.)
10. 这个手机很好看，但是有点儿贵。 Zhège shǒujī hěn hǎokàn, dànshì yǒudiǎnr guì. (Chiếc điện thoại này đẹp nhưng hơi đắt.) Dùng 可是 hoặc 不过 cũng đúng.

Phần B:

1. 如果你不来，我就走了。 Rúguǒ nǐ bù lái, wǒ jiù zǒu le. (就 đứng sau chủ ngữ.)
2. 你喝咖啡还是喝茶？ Nǐ hē kāfēi háishi hē chá? (câu hỏi lựa chọn dùng 还是)
3. 不管天气好不好，我们都去。 Bùguǎn tiānqì hǎo bù hǎo, wǒmen dōu qù. (sau 不管 cần ý chưa xác định)
4. 他不但会说英语，而且会说汉语。 Tā bùdàn huì shuō Yīngyǔ, érqiě huì shuō Hànyǔ. (hoặc 他会说英语，也会说汉语。 Tā huì shuō Yīngyǔ, yě huì shuō Hànyǔ.)

Học liên từ theo thứ tự nào

Đi theo thứ tự bộ Giáo trình chuẩn HSK là hợp lý nhất, vì mỗi cấp chỉ thêm vài liên từ và luôn có bài đọc dùng lại chúng:

• HSK 1–2: 和, 因为…所以, 虽然…但是. Xem ngữ pháp HSK 2.
• HSK 3: 或者 và 还是, 先…然后, 如果…就, 只要…就, 只有…才, 不但…而且. Xem ngữ pháp HSK 3.
• HSK 4: 不仅, 即使, 尽管, 不管, 无论, 既然, 由于, 因此, 于是, 否则, 而, 并且, 然而, 甚至. Đây là cấp dạy nhiều liên từ nhất; xem ngữ pháp HSK 4.
• HSK 5: 以及, 何况, 宁可, 与其…不如, 哪怕, 假如, 万一, 除非, 要不, 从而, 总之. Xem ngữ pháp HSK 5.

Khi đọc một đoạn văn, thử gạch dưới liên từ trước rồi mới dịch: biết hai vế đang tương phản hay nhân quả thì đoán nghĩa câu dễ hơn nhiều, và phần sắp xếp câu trong đề HSK 4, HSK 5 cũng dựa chủ yếu vào các cặp liên từ này.