Ngữ pháp HSK 3: tổng hợp 47 điểm ngữ pháp trong 20 bài, có ví dụ và lỗi hay gặp

Ngữ pháp HSK 3 trong Giáo trình chuẩn HSK 3 có 47 điểm ngữ pháp rải trong 20 bài. Gom theo loại thì chỉ còn 7 nhóm: bổ ngữ (kết quả, xu hướng, khả năng, trạng thái), câu chữ 把 và câu bị động 被, so sánh và mức độ (比, 一样, 越来越, 极了), trợ từ 了/着 và cách nói thời lượng, các cặp phó từ dễ nhầm (又/再, 才/就, 刚/刚才), câu phức có cặp liên từ (如果…就, 只要…就, 只有…才, 除了…以外), và đại từ nghi vấn dùng không để hỏi. Bài này có bảng tra theo từng bài, sau đó giảng từng nhóm: cấu trúc, câu ví dụ có pinyin và nghĩa, lỗi người Việt hay mắc. Nếu thời gian ôn ít, hãy nắm chắc ba nhóm đầu, vì đây là chỗ trật tự từ khác tiếng Việt nhiều nhất và dễ mất điểm ở câu sắp xếp từ.

Bảng tổng hợp ngữ pháp HSK 3 theo 20 bài

Bấm vào số bài để xem từ mới, bài khoá và phần giảng đầy đủ của bài đó.

Bài	Điểm ngữ pháp	Nhóm
Bài 1	Bổ ngữ kết quả 好; 一…也/都 + 不/没; liên từ 那	1, 3, 5
Bài 2	Bổ ngữ xu hướng đơn 来/去; V1 了 就 V2; câu phản vấn 能…吗	1, 6, 7
Bài 3	还是 và 或者; câu tồn tại với 着; 会 chỉ khả năng	5, 4
Bài 4	又…又; V1 着 + V2	5, 4
Bài 5	了 cuối câu chỉ sự thay đổi; 越来越	4, 3
Bài 6	Bổ ngữ khả năng; danh từ + 呢; 刚 và 刚才	1, 7, 5
Bài 7	Nói khoảng thời gian; 对…感兴趣; nói giờ với 半, 刻, 差	4, 7
Bài 8	又 và 再; đại từ nghi vấn dùng theo cặp	5, 7
Bài 9	越A越B; so sánh ngang bằng 跟…一样	3
Bài 10	So sánh hơn 比 + 一点儿/多了; số ước lượng (hai số liền nhau, 几)	3, 4
Bài 11	Câu chữ 把 (1); số ước lượng với 左右	2, 4
Bài 12	才 và 就; câu chữ 把 (2) với 在/到/给	5, 2
Bài 13	Bổ ngữ xu hướng kép; 一边…一边	1, 5
Bài 14	Câu chữ 把 (3) với bổ ngữ; 先…再…然后	2, 6
Bài 15	除了…以外; đại từ nghi vấn phiếm chỉ (谁都, 什么都); 极了	6, 7, 3
Bài 16	如果…(的话) 就; bổ ngữ trạng thái phức tạp; lặp tính từ AA的	6, 1, 3
Bài 17	Lặp động từ hai âm tiết ABAB; đại từ nghi vấn nghĩa bất định	7
Bài 18	只要…就; giới từ 关于	6, 7
Bài 19	Nghĩa mở rộng của bổ ngữ xu hướng (出来, 起来, 下去, 下来); động từ sai khiến 使, 叫, 让	1, 7
Bài 20	Câu bị động với 被; 只有…才	2, 6

Cột “Nhóm” ứng với số thứ tự các phần bên dưới: 1 bổ ngữ, 2 câu 把/被, 3 so sánh và mức độ, 4 trợ từ và thời lượng, 5 cặp phó từ dễ nhầm, 6 câu phức, 7 đại từ nghi vấn và mẫu câu khác.

1. Bổ ngữ: nhóm nặng nhất của HSK 3

Bổ ngữ là thành phần đứng ngay sau động từ để nói kết quả, hướng, khả năng hoặc mức độ của hành động. Tiếng Việt cũng có kiểu này (“làm xong”, “chạy ra”, “nghe không hiểu”), nhưng tiếng Trung chặt hơn về vị trí của tân ngữ, nơi chốn và chữ 了.

Bổ ngữ kết quả 好 (bài 1)

Cấu trúc: động từ + 好 (+ 了); phủ định: 没 + động từ + 好. 好 nghĩa là làm xong và đạt yêu cầu, sẵn sàng cho bước sau; 完 chỉ báo hết việc.

• 行李我已经收拾好了。 Xíngli wǒ yǐjīng shōushihǎo le. Hành lý tôi đã sắp xếp xong rồi.
• 你想好去哪儿了吗？ Nǐ xiǎnghǎo qù nǎr le ma? Bạn đã nghĩ kỹ sẽ đi đâu chưa?

Lỗi hay gặp: dùng 不 để nói “chưa xong”. ✗ 报告我还不写好。 ✓ 报告我还没写好。 Bàogào wǒ hái méi xiěhǎo. Báo cáo tôi vẫn chưa viết xong.

Bổ ngữ xu hướng đơn và kép (bài 2, 13)

Cấu trúc: động từ + 来/去 (đơn); động từ + 上/下/进/出/回/过/起 + 来/去 (kép). 来 là hướng về phía người nói, 去 là hướng ra xa người nói. Nơi chốn luôn chen vào trước 来/去.

• 你快下楼来吧。 Nǐ kuài xià lóu lai ba. Bạn xuống lầu nhanh lên. (người nói đang ở dưới)
• 他从教室里跑出来了。 Tā cóng jiàoshì li pǎo chūlai le. Cậu ấy từ trong lớp chạy ra.
• 妈妈走进房间去了。 Māma zǒujìn fángjiān qu le. Mẹ đi vào phòng rồi.

Lỗi hay gặp: coi 回来 là một khối rồi đặt nơi chốn ra sau, như tiếng Việt “về nhà”. ✗ 他回来家了。 ✓ 他回家来了。 Tā huí jiā lai le. Anh ấy về nhà rồi. Tương tự: ✗ 他走进来教室了。 ✓ 他走进教室来了。 Tā zǒujìn jiàoshì lai le.

Nghĩa mở rộng của 出来, 起来, 下去, 下来 (bài 19)

Bổ ngữ	Nghĩa mở rộng	Ví dụ
出来	nhận ra, phân biệt được; nghĩ ra cái mới	我听出来了，这是小王的声音。 Wǒ tīng chūlai le, zhè shì Xiǎo Wáng de shēngyīn. Tôi nghe ra rồi, đây là giọng Tiểu Vương.
起来	nhớ ra điều đã biết; bắt đầu một trạng thái	我想起来了，钥匙在包里。 Wǒ xiǎng qǐlai le, yàoshi zài bāo li. Tôi nhớ ra rồi, chìa khoá ở trong túi.
下去	tiếp tục làm tiếp	你说下去，我在听。 Nǐ shuō xiàqu, wǒ zài tīng. Bạn nói tiếp đi, tôi đang nghe.
下来	ghi lại, giữ lại	请把他的电话号码写下来。 Qǐng bǎ tā de diànhuà hàomǎ xiě xiàlai. Hãy ghi số điện thoại của anh ấy lại.

Lỗi hay gặp: dùng 想出来 cho việc nhớ lại. ✗ 我想出来他的名字了。 ✓ 我想起来他的名字了。 Wǒ xiǎng qǐlai tā de míngzi le. Tôi nhớ ra tên anh ấy rồi. 想出来 dành cho ý mới: 我想出来一个好办法。 Wǒ xiǎng chūlai yī ge hǎo bànfǎ. Tôi nghĩ ra một cách hay.

Bổ ngữ khả năng (bài 6)

Cấu trúc: động từ + 得/不 + bổ ngữ kết quả hoặc xu hướng: 听得懂/听不懂, 找得到/找不到, 回得来/回不来. Dùng khi việc làm được hay không phụ thuộc năng lực hoặc điều kiện.

• 黑板上的字太小，我看不清楚。 Hēibǎn shang de zì tài xiǎo, wǒ kàn bu qīngchu. Chữ trên bảng nhỏ quá, tôi nhìn không rõ.
• 这么多菜，我们两个人吃得完吗？ Zhème duō cài, wǒmen liǎng ge rén chī de wán ma? Nhiều món thế này, hai chúng ta ăn hết nổi không?

Lỗi hay gặp: dịch “không thể nghe hiểu” thành 不能 + động từ. ✗ 他说得太快，我不能听懂。 ✓ 他说得太快，我听不懂。 Tā shuō de tài kuài, wǒ tīng bu dǒng. Anh ấy nói nhanh quá, tôi nghe không hiểu.

Bổ ngữ trạng thái phức tạp (bài 16)

Cấu trúc: động từ/tính từ + 得 + cụm động từ hoặc cả một câu, nghĩa là “… đến mức …”. Khác bổ ngữ khả năng ở chỗ phía sau 得 là một kết quả đã thấy, không phải chuyện làm được hay không. Cách phân biệt 得 với 的, 地 có ở bài phân biệt 的, 得, 地.

• 孩子们玩得不想回家。 Háizimen wán de bù xiǎng huí jiā. Bọn trẻ chơi vui đến mức không muốn về nhà.
• 我饿得走不动了。 Wǒ è de zǒu bu dòng le. Tôi đói đến mức không đi nổi nữa.

Lỗi hay gặp: bỏ 得 vì tiếng Việt nói được “mệt không muốn ăn”. ✗ 我累不想吃饭。 ✓ 我累得不想吃饭。 Wǒ lèi de bù xiǎng chīfàn. Tôi mệt đến mức chẳng muốn ăn cơm.

2. Câu chữ 把 và câu bị động 被

把 xuất hiện ở ba bài (11, 12, 14), mỗi bài thêm một dạng; 被 đến ở bài 20. Hai kiểu câu này đều đưa đối tượng bị tác động lên trước động từ, nên là nơi người Việt giữ nhầm trật tự “chủ ngữ + động từ + tân ngữ” nhiều nhất. Phần dưới đây là bản tóm để ôn thi; giảng kỹ điều kiện dùng có ở bài câu chữ 把 và câu bị động với 被.

Ba dạng câu chữ 把 trong HSK 3

Dạng	Cấu trúc	Ví dụ
(1) Xử lý đối tượng (bài 11)	A + 把 + B + động từ + 了/bổ ngữ	他把牛奶喝了。 Tā bǎ niúnǎi hē le. Anh ấy uống sữa rồi.
(2) Đặt ở đâu, đưa cho ai (bài 12)	A + 把 + B + động từ + 在/到/给 + nơi chốn/người	你把雨伞放在门口吧。 Nǐ bǎ yǔsǎn fàng zài ménkǒu ba. Bạn để ô ở cửa đi. 我把照片发给你了。 Wǒ bǎ zhàopiàn fā gěi nǐ le. Tôi gửi ảnh cho bạn rồi.
(3) Kèm bổ ngữ kết quả/xu hướng (bài 14)	A + 把 + B + động từ + bổ ngữ (+ 了)	我把衣服洗干净了。 Wǒ bǎ yīfu xǐ gānjìng le. Tôi giặt sạch quần áo rồi. 请把椅子搬出去。 Qǐng bǎ yǐzi bān chūqu. Làm ơn khiêng ghế ra ngoài.

Ba điều cần giữ: B là vật cụ thể, xác định (cái ô này, quần áo của tôi); động từ không đứng trơ trọi mà phải có 了, bổ ngữ hoặc cụm 在/到/给 theo sau; 没, 别, 不 và động từ năng nguyện đứng trước 把.

Lỗi hay gặp:

• Giữ trật tự tiếng Việt: ✗ 我放钱包在桌子上了。 ✓ 我把钱包放在桌子上了。 Wǒ bǎ qiánbāo fàng zài zhuōzi shang le. Tôi để ví trên bàn rồi.
• Đặt phủ định sát động từ: ✗ 我把灯没关。 ✓ 我没把灯关上。 Wǒ méi bǎ dēng guānshang. Tôi chưa tắt đèn.
• Chen 了 giữa động từ và bổ ngữ: ✗ 我把房间打扫了干净。 ✓ 我把房间打扫干净了。 Wǒ bǎ fángjiān dǎsǎo gānjìng le. Tôi dọn phòng sạch rồi.

Câu bị động với 被 (bài 20)

Cấu trúc: A (người/vật chịu tác động) + 被 + (B, người gây ra) + động từ + thành phần khác. Thường nói việc không mong muốn. Câu 被 đổi được sang câu 把 bằng cách đảo A và B.

• 我的手机被弟弟弄坏了。 Wǒ de shǒujī bèi dìdi nònghuài le. Điện thoại của tôi bị em trai làm hỏng rồi. = 弟弟把我的手机弄坏了。 Dìdi bǎ wǒ de shǒujī nònghuài le.
• 那本书被借走了。 Nà běn shū bèi jièzǒu le. Cuốn sách đó bị mượn đi mất rồi.

Lỗi hay gặp: dịch mọi chữ “bị” thành 被, kể cả khi không có ai tác động. ✗ 我被感冒了。 ✓ 我感冒了。 Wǒ gǎnmào le. Tôi bị cảm rồi. Và cũng như 把, động từ không đứng trơ trọi: ✗ 蛋糕被吃。 ✓ 蛋糕被吃完了。 Dàngāo bèi chīwán le. Bánh bị ăn hết rồi.

3. So sánh và nói mức độ

So sánh hơn với 比 (bài 10)

Cấu trúc: A + 比 + B + tính từ (+ 一点儿/一些 hơn một chút, + 得多/多了 hơn nhiều). Phủ định: A + 没有 + B + tính từ. Mức chênh luôn đứng sau tính từ, và không dùng 很 trong câu 比. Các biến thể khác của câu so sánh có ở bài câu so sánh với 比.

• 今天比昨天冷多了。 Jīntiān bǐ zuótiān lěng duō le. Hôm nay lạnh hơn hôm qua nhiều.
• 我没有他高。 Wǒ méiyǒu tā gāo. Tôi không cao bằng anh ấy.

Lỗi hay gặp: ✗ 这个房间比那个很大。 ✓ 这个房间比那个大得多。 Zhège fángjiān bǐ nàge dà de duō. Phòng này rộng hơn phòng kia nhiều.

So sánh ngang bằng 跟……一样 (bài 9)

Cấu trúc: A + 跟/和 + B + (不) 一样 (+ tính từ); với động từ: A + động từ + 得 + 跟 B + 一样 + tính từ.

• 我的手机跟你的一样。 Wǒ de shǒujī gēn nǐ de yīyàng. Điện thoại của tôi giống của bạn.
• 他跑得跟他哥哥一样快。 Tā pǎo de gēn tā gēge yīyàng kuài. Cậu ấy chạy nhanh bằng anh trai.

Lỗi hay gặp: đặt tính từ lên trước như “tôi cao bằng anh ấy”. ✗ 我高跟他一样。 ✓ 我跟他一样高。 Wǒ gēn tā yīyàng gāo.

越来越 và 越A越B (bài 5, 9)

Cấu trúc: chủ ngữ + 越来越 + tính từ/động từ tâm lý (càng ngày càng); chủ ngữ + 越 A + 越 B (càng A càng B). Khi hai vế có hai chủ ngữ khác nhau, mỗi 越 đứng sau chủ ngữ của vế mình.

• 他的汉语越来越好了。 Tā de Hànyǔ yuè lái yuè hǎo le. Tiếng Trung của anh ấy ngày càng giỏi.
• 这本书我越看越喜欢。 Zhè běn shū wǒ yuè kàn yuè xǐhuan. Cuốn sách này tôi càng đọc càng thích.

Lỗi hay gặp: ✗ 天气越来越很热。 ✓ 天气越来越热。 Tiānqì yuè lái yuè rè. ✗ 越你着急，越他慢。 ✓ 你越着急，他越慢。 Nǐ yuè zháojí, tā yuè màn. Bạn càng sốt ruột, anh ấy càng chậm.

Nhấn mạnh mức độ: 极了, lặp AA的, 一……也不 (bài 1, 15, 16)

Mẫu	Ví dụ đúng	Lỗi hay gặp
Tính từ + 极了 (cực kỳ)	这个西瓜甜极了。 Zhège xīguā tián jí le. Quả dưa hấu này ngọt cực.	✗ 很甜极了 (thừa 很)
Tính từ đơn lặp AA + 的	她的眼睛大大的。 Tā de yǎnjing dàdà de. Mắt cô ấy to tròn.	✗ 很大大的
一 + lượng từ (+ danh từ) + 也/都 + 不/没	我一点儿也不累。 Wǒ yīdiǎnr yě bù lèi. Tôi chẳng mệt chút nào. 今天他一句话都没说。 Jīntiān tā yī jù huà dōu méi shuō. Hôm nay anh ấy chẳng nói câu nào.	✗ 我不累一点儿。 (đặt 一点儿 ra sau như tiếng Việt)

4. Trợ từ 了, 着 và cách nói thời lượng, con số

了 cuối câu chỉ sự thay đổi (bài 5)

Cấu trúc: chủ ngữ + tính từ/động từ/danh từ + 了: tình hình đã khác trước. 不 + động từ + 了: không làm nữa. Các nghĩa khác của 了 được giảng ở bài cách dùng chữ 了.

• 天黑了，我们回家吧。 Tiān hēi le, wǒmen huí jiā ba. Trời tối rồi, mình về nhà thôi.
• 我不喝咖啡了。 Wǒ bù hē kāfēi le. Tôi không uống cà phê nữa.

Lỗi hay gặp: quên 了 khi nói “không … nữa”. ✗ 我吃饱了，不吃。 ✓ 我吃饱了，不吃了。 Wǒ chībǎo le, bù chī le. Tôi no rồi, không ăn nữa.

着: câu tồn tại và V1着 + V2 (bài 3, 4)

Cấu trúc: nơi chốn + động từ + 着 + số lượng + danh từ (ở đâu có cái gì trong trạng thái nào); chủ ngữ + V1 + 着 + V2 (làm V2 trong tư thế/cách V1). So sánh 着 với 过 có ở bài phân biệt 过 và 着.

• 墙上挂着一张地图。 Qiáng shang guàzhe yī zhāng dìtú. Trên tường treo một tấm bản đồ.
• 他喜欢听着音乐跑步。 Tā xǐhuan tīngzhe yīnyuè pǎobù. Anh ấy thích vừa nghe nhạc vừa chạy bộ.

Lỗi hay gặp: thêm 在 ở đầu câu tồn tại: ✗ 在桌子上放着一本书。 ✓ 桌子上放着一本书。 Zhuōzi shang fàngzhe yī běn shū. Đặt V1着 ra sau: ✗ 他吃饭站着。 ✓ 他站着吃饭。 Tā zhànzhe chīfàn. Anh ấy đứng ăn cơm.

Nói khoảng thời gian (bài 7)

Cấu trúc: động từ + 了 + khoảng thời gian (+ 了); có tân ngữ thì lặp động từ: động từ + tân ngữ + động từ + 了 + khoảng thời gian. Có 了 thứ hai ở cuối câu nghĩa là việc vẫn còn tiếp diễn.

• 我学了两年汉语了。 Wǒ xuéle liǎng nián Hànyǔ le. Tôi học tiếng Trung được hai năm rồi (và vẫn đang học).
• 他看电视看了三个小时。 Tā kàn diànshì kànle sān ge xiǎoshí. Anh ấy xem tivi suốt ba tiếng.

Lỗi hay gặp: đặt 了 sau tân ngữ. ✗ 我等你了半个小时。 ✓ 我等了你半个小时。 Wǒ děngle nǐ bàn ge xiǎoshí. Tôi đợi bạn nửa tiếng.

Giờ và số ước lượng (bài 7, 10, 11)

Mẫu	Ví dụ	Lỗi hay gặp
半, 一刻, 三刻, 差	差一刻九点 chà yī kè jiǔ diǎn: 9 giờ kém 15	✗ 三点两刻 → ✓ 三点半 sān diǎn bàn
Hai số liền nhau	两三天 liǎng sān tiān: hai ba ngày	✗ 二三个人 → ✓ 两三个人 liǎng sān ge rén
几, 十几, 几十	十几个人 shí jǐ ge rén: mười mấy người	Dùng 几 trong câu kể vẫn đúng, không phải câu hỏi
Số lượng + 左右	二十岁左右 èrshí suì zuǒyòu: khoảng hai mươi tuổi	✗ 左右八点 → ✓ 八点左右 bā diǎn zuǒyòu

Cách đọc số, giờ, ngày tháng từ đầu có ở bài số đếm tiếng Trung.

5. Các cặp phó từ, liên từ dễ nhầm

Nhóm này ít cấu trúc mới nhưng hay bị bẫy ở phần đọc chọn từ điền chỗ trống, vì tiếng Việt dùng một chữ cho cả hai (“lại”, “vừa”, “hay”).

Cặp	Phân biệt	Ví dụ
又 / 再 (bài 8)	又: lặp lại đã xảy ra. 再: lặp lại sẽ xảy ra.	他今天又迟到了。 Tā jīntiān yòu chídào le. Hôm nay anh ấy lại đến muộn. 明天再来吧。 Míngtiān zài lái ba. Mai lại đến nhé.
就 / 才 (bài 12)	就: sớm, nhanh, dễ, thường có 了. 才: muộn, chậm, khó, không thêm 了.	他七点就起床了。 Tā qī diǎn jiù qǐchuáng le. 7 giờ anh ấy đã dậy rồi. 他十点才起床。 Tā shí diǎn cái qǐchuáng. 10 giờ anh ấy mới dậy.
刚 / 刚才 (bài 6)	刚: phó từ “vừa mới”, đứng sau chủ ngữ, không đi với phủ định. 刚才: “lúc nãy”, đứng trước hoặc sau chủ ngữ, đi được với 没/不.	我刚到家。 Wǒ gāng dào jiā. Tôi vừa về đến nhà. 刚才你去哪儿了？ Gāngcái nǐ qù nǎr le? Lúc nãy bạn đi đâu thế?
还是 / 或者 (bài 3)	还是: “hay” trong câu hỏi lựa chọn, không thêm 吗. 或者: “hoặc” trong câu kể.	你坐地铁还是坐出租车？ Nǐ zuò dìtiě háishi zuò chūzūchē? Bạn đi tàu điện ngầm hay taxi? 周末我看书或者看电影。 Zhōumò wǒ kàn shū huòzhě kàn diànyǐng. Cuối tuần tôi đọc sách hoặc xem phim.
又…又 / 一边…一边 (bài 4, 13)	又…又: hai tính chất cùng có. 一边…一边: hai hành động làm cùng lúc.	这家饭馆的菜又便宜又好吃。 Zhè jiā fànguǎn de cài yòu piányi yòu hǎochī. Món ở quán này vừa rẻ vừa ngon. 他一边走路一边打电话。 Tā yībiān zǒulù yībiān dǎ diànhuà. Anh ấy vừa đi vừa gọi điện.
会 / 能 (bài 3)	会 ở HSK 3 thêm nghĩa “chắc sẽ” (dự đoán). “Không … được” vì điều kiện thì dùng 不能.	明天会下雪吗？ Míngtiān huì xià xuě ma? Mai có tuyết không nhỉ? 他脚疼，不能走路。 Tā jiǎo téng, bù néng zǒulù. Anh ấy đau chân, không đi được.
那 / 所以 (bài 1)	那: “vậy thì” khi tiếp lời người khác để đề nghị. 所以: nêu kết quả của nguyên nhân chính mình nói ra.	A：我今天没空。 Wǒ jīntiān méi kòng. B：那我们明天去吧。 Nà wǒmen míngtiān qù ba. Vậy thì mai mình đi.

Lỗi hay gặp: ✗ 欢迎你下次又来。 ✓ 欢迎你下次再来。 Huānyíng nǐ xià cì zài lái. ✗ 他十点才来了。 ✓ 他十点才来。 Tā shí diǎn cái lái. ✗ 你要茶或者咖啡吗？ (khi muốn người nghe chọn) ✓ 你要茶还是咖啡？ Nǐ yào chá háishi kāfēi? Các phó từ nền như 也, 都, 就, 还 ở cấp thấp hơn có ở bài cách dùng 也, 都, 就, 还.

6. Câu phức với cặp liên từ

Cấu trúc	Nghĩa	Ví dụ
V1 + 了 (+ O1) + 就 + V2 (bài 2)	làm xong việc này là làm ngay việc kia	我下了课就给你打电话。 Wǒ xiàle kè jiù gěi nǐ dǎ diànhuà. Tan học xong là tôi gọi cho bạn.
先…，再/又…，然后… (bài 14)	trước tiên, rồi, sau đó	我们先吃饭，再去看电影，然后回家。 Wǒmen xiān chīfàn, zài qù kàn diànyǐng, ránhòu huí jiā. Mình ăn cơm trước, rồi đi xem phim, sau đó về nhà.
除了… (以外)，都… (bài 15)	trừ … ra, đều …	除了星期天以外，他每天都上班。 Chúle xīngqītiān yǐwài, tā měitiān dōu shàngbān. Trừ chủ nhật ra, ngày nào anh ấy cũng đi làm.
除了… (以外)，还/也… (bài 15)	ngoài … ra, còn …	除了游泳以外，我还喜欢打篮球。 Chúle yóuyǒng yǐwài, wǒ hái xǐhuan dǎ lánqiú. Ngoài bơi, tôi còn thích chơi bóng rổ.
如果… (的话)，(chủ ngữ) 就… (bài 16)	nếu … thì …	如果你有空的话，就来我家吃饭吧。 Rúguǒ nǐ yǒu kòng dehuà, jiù lái wǒ jiā chīfàn ba. Nếu rảnh thì sang nhà tôi ăn cơm nhé.
只要…，(chủ ngữ) 就… (bài 18)	chỉ cần … là … (điều kiện đủ)	只要每天听十分钟，你的听力就会提高。 Zhǐyào měitiān tīng shí fēnzhōng, nǐ de tīnglì jiù huì tígāo. Chỉ cần mỗi ngày nghe mười phút là khả năng nghe của bạn sẽ tiến bộ.
只有…，(chủ ngữ) 才… (bài 20)	chỉ có … mới … (điều kiện bắt buộc)	只有写完作业，你才能玩游戏。 Zhǐyǒu xiěwán zuòyè, nǐ cái néng wán yóuxì. Chỉ khi làm xong bài tập con mới được chơi game.

Lỗi hay gặp:

• Đặt 就 trước chủ ngữ vế sau: ✗ 如果你去，就我去。 ✓ 如果你去，我就去。 Rúguǒ nǐ qù, wǒ jiù qù. Nếu bạn đi thì tôi đi.
• Ghép chéo 只要 với 才, 只有 với 就: ✗ 只要多练习，才能说好汉语。 ✓ 只要多练习，就能说好汉语。 Zhǐyào duō liànxí, jiù néng shuōhǎo Hànyǔ.
• Dùng 都 cho nghĩa “còn”: ✗ 除了汉语以外，我都学英语。 ✓ 除了汉语以外，我还学英语。 Chúle Hànyǔ yǐwài, wǒ hái xué Yīngyǔ. Ngoài tiếng Trung, tôi còn học tiếng Anh.

7. Đại từ nghi vấn không dùng để hỏi và các mẫu câu còn lại

Ba cách dùng đại từ nghi vấn (bài 8, 15, 17)

Ở HSK 3, 什么, 谁, 哪儿, 怎么 không chỉ để hỏi. Cách dùng để hỏi ở cấp thấp hơn có ở bài cách đặt câu hỏi trong tiếng Trung.

Cách dùng	Mẫu	Ví dụ
Dùng theo cặp (bài 8)	… đại từ nghi vấn，… 就 … cùng đại từ đó	你喜欢哪个，就买哪个。 Nǐ xǐhuan nǎge, jiù mǎi nǎge. Bạn thích cái nào thì mua cái đó.
Phiếm chỉ “ai/gì/đâu cũng” (bài 15)	đại từ nghi vấn + 都/也 (+ 不/没) + động từ	这个周末我哪儿都不想去。 Zhège zhōumò wǒ nǎr dōu bù xiǎng qù. Cuối tuần này tôi chẳng muốn đi đâu cả.
Bất định “gì đó, đâu đó” (bài 17)	đại từ nghi vấn trong câu không hỏi	你饿了吧？吃点儿什么吧。 Nǐ è le ba? Chī diǎnr shénme ba. Bạn đói rồi nhỉ? Ăn chút gì đi.

Lỗi hay gặp: ✗ 我不什么想吃。 ✓ 我什么都不想吃。 Wǒ shénme dōu bù xiǎng chī. Tôi chẳng muốn ăn gì cả. ✗ 你去哪儿，我就去那儿。 ✓ 你去哪儿，我就去哪儿。 Nǐ qù nǎr, wǒ jiù qù nǎr.

Các mẫu câu còn lại

Mẫu	Ví dụ đúng	Lỗi hay gặp
Phản vấn 能…吗: “… sao được” (bài 2)	下这么大的雨，能出去吗？ Xià zhème dà de yǔ, néng chūqu ma? Mưa to thế này, ra ngoài sao được?	Hiểu theo nghĩa đen rồi đáp “được”
Danh từ + 呢: “… đâu rồi” (bài 6)	我的钥匙呢？ Wǒ de yàoshi ne? Chìa khoá của tôi đâu rồi?	Cùng mẫu này, 你呢？ nói ngay sau một câu kể lại nghĩa là “còn bạn thì sao?”; phải dựa vào ngữ cảnh
A 对 B 感兴趣 (bài 7)	我对中国电影很感兴趣。 Wǒ duì Zhōngguó diànyǐng hěn gǎn xìngqù. Tôi rất thích phim Trung Quốc.	✗ 我感兴趣中国电影。
关于 + danh từ (bài 18)	关于这件事，你怎么看？ Guānyú zhè jiàn shì, nǐ zěnme kàn? Về chuyện này, bạn thấy thế nào?	✗ 这是一本书关于动物。 → ✓ 这是一本关于动物的书。
A + 让/叫/使 + B + động từ/tính từ (bài 19)	这个消息让大家很高兴。 Zhège xiāoxi ràng dàjiā hěn gāoxìng. Tin này làm mọi người rất vui.	✗ 这件事做我很难过。 (dịch chữ “làm”)
Lặp động từ hai âm tiết ABAB (bài 17)	你帮我检查检查吧。 Nǐ bāng wǒ jiǎnchá jiǎnchá ba. Bạn kiểm tra giúp tôi một chút nhé.	✗ 休休息息 → ✓ 休息休息 xiūxi xiūxi

Ôn ngữ pháp HSK 3 thế nào để làm được đề

Đề HSK 3 có 80 câu: 40 câu nghe, 30 câu đọc, 10 câu viết. Phần viết gồm 5 câu sắp xếp các từ cho sẵn thành câu hoàn chỉnh và 5 câu điền chữ Hán theo pinyin, nên ngữ pháp bị kiểm trực tiếp nhất ở 5 câu sắp xếp. Cấu trúc đề và cách đăng ký thi có ở bài HSK là gì.

1. Ôn theo nhóm, không theo bài. Học xong một nhóm ở trên thì tự đặt ba câu cho mỗi điểm, dùng từ vựng của chính mình.
2. Tập xáo và ghép lại câu. Lấy câu ví dụ, cắt thành từng từ, trộn rồi ghép lại mà không nhìn bản gốc. Soát bốn chỗ hay sai: phủ định đứng trước 把; 就/才 đứng sau chủ ngữ; 了 đứng sau bổ ngữ; nơi chốn chen trước 来/去.
3. Chép lại lỗi của mình thành cặp ✗/✓. Mỗi lần làm sai, ghi câu sai và câu đúng cạnh nhau như các mục “lỗi hay gặp” ở trên; trước hôm thi chỉ cần đọc lại danh sách này.
4. Làm bài tập có đáp án rồi mới luyện đề. Bài tập theo dạng có ở bài bài tập tiếng Trung; chọn sách luyện đề theo cấp ở bài sách luyện thi HSK.

Danh sách trên đi theo Giáo trình chuẩn HSK 3, soạn cho đề HSK 6 cấp đang thi thường kỳ. Chương trình HSK 3.0 (9 cấp) có danh mục ngữ pháp riêng, nên nếu đăng ký thi theo chương trình mới, hãy đối chiếu thêm với đề cương của kỳ thi đó.