Phát âm tiếng Nhật: bốn lỗi người Việt hay mắc và cách sửa
Tiếng Nhật có ít âm hơn tiếng Việt, nên phát âm từng âm không khó. Khó khăn nằm ở nhịp: tiếng Nhật đếm nhịp theo mora, mỗi mora dài bằng nhau, và độ dài đó làm đổi nghĩa. Người Việt quen nhấn nhá theo thanh nên hay bóp méo nhịp này.
Bắt đầu từ Bảng Hiragana nếu bạn chưa đọc thông mặt chữ.
Bốn lỗi và cách tự sửa
Mỗi lỗi kèm lý do người Việt mắc phải — biết lý do thì sửa nhanh hơn nhiều so với chỉ được bảo là “đọc lại cho đúng”.
- #1
Không giữ âm dài
おばさん (bà cô) và おばあさん (bà) khác nhau đúng một mora. Tiếng Việt không dùng độ dài để phân biệt nghĩa nên tai bỏ qua, và miệng cũng bỏ qua.
Cách sửa: Đếm nhịp khi đọc: mỗi mora một nhịp tay đều nhau, âm dài chiếm hai nhịp. Nghe cường điệu lúc đầu nhưng đó là nhịp đúng.
- #2
Bỏ qua âm nghẹn っ
っ nhỏ làm phụ âm sau nó nghẹn lại một nhịp. Người mới thường đọc lướt qua nó vì nó không có âm riêng.
Cách sửa: Coi っ là một khoảng lặng dài đúng một mora. きって đọc là ki-(lặng)-te, không phải kite.
- #3
Thêm thanh điệu tiếng Việt vào câu
Tiếng Nhật có cao độ nhưng không phải thanh điệu như tiếng Việt. Áp dấu sắc dấu huyền vào từng âm tiết làm câu nghe rất lạ tai người Nhật.
Cách sửa: Đọc đều, giữ cao độ phẳng, rồi nghe bản mẫu để bắt chước đường cao độ của cả cụm chứ không của từng chữ.
- #4
Đọc ふ thành "fu" kiểu tiếng Anh
ふ không phải âm /f/ răng-môi. Nó là âm thổi giữa hai môi, gần với "hu" hơn.
Cách sửa: Thổi nhẹ qua khe giữa hai môi như thổi nến, không cắn môi dưới vào răng trên.
Bắt chước là cách sửa nhanh nhất
Đọc mô tả cách đặt lưỡi chỉ đưa bạn đi được nửa đường. Nửa còn lại là nghe người bản xứ nói rồi lặp lại cho tới khi hai bên nghe giống nhau.
Phát âm tiếng Nhật: ít âm nhưng khó ở nhịp
Tiếng Nhật có ít âm hơn tiếng Việt, nên phát âm từng âm rời gần như không khó với người Việt. Đây là lý do nhiều người tưởng phát âm tiếng Nhật dễ, và tưởng như vậy suốt cho tới khi nói cả câu mà người Nhật vẫn nghe không ra.
Khó khăn nằm ở nhịp. Tiếng Nhật đếm nhịp theo mora, mỗi mora dài bằng nhau, và độ dài đó làm đổi nghĩa: おばさん là bà cô, おばあさん là bà, khác nhau đúng một mora. Tiếng Việt không dùng độ dài để phân biệt nghĩa nên cả tai lẫn miệng đều bỏ qua nó.
Thêm vào đó, người Việt hay áp thanh điệu tiếng Việt lên từng âm tiết tiếng Nhật. Tiếng Nhật có cao độ, nhưng cao độ đi theo cả cụm chứ không gắn vào từng chữ.
Đếm nhịp khi luyện
Gõ tay đều một nhịp cho mỗi mora, âm dài chiếm hai nhịp, âm nghẹn っ chiếm một nhịp lặng. Nghe rất cường điệu lúc đầu, đó là dấu hiệu bạn đang làm đúng, vì cái bạn đang sửa chính là thói quen bóp méo nhịp.
Sau khi nhịp đã vào, bỏ gõ tay và đọc bình thường. Nhịp đúng sẽ còn lại.
Bắt chước cả cụm, đừng ghép từng chữ
Nghe một câu mẫu, lặp lại nguyên câu với cùng đường cao độ, thay vì đọc đúng từng chữ rồi ghép. Ghép từng chữ luôn ra một câu nghe cứng, vì cao độ tiếng Nhật thuộc về cụm.