Học Tiếng Nhật Online Từ Số 0

Hiragana ghi toàn bộ phần ngữ pháp: trợ từ, đuôi động từ, đuôi tính từ. Không đọc được hiragana thì không đọc được gì, kể cả khi đã biết vài trăm kanji.

Bốn mươi sáu ký tự cơ bản, phần lớn người học thuộc trong một đến hai tuần nếu học đều mỗi ngày. Đây là chặng ngắn nhất và có lãi nhất trong cả lộ trình.

Katakana ghi cùng bộ âm với hiragana nhưng mặt chữ khác hẳn, dùng cho từ mượn tiếng nước ngoài, tên riêng và từ tượng thanh.

Người học hay lười phần này vì thấy ít gặp lúc đầu, rồi vướng ở trình độ trung cấp: thực đơn, bảng hiệu, thuật ngữ công nghệ và một tỉ lệ lớn từ vựng từ N3 trở lên viết bằng katakana. Điểm dễ chịu là nhiều từ bắt nguồn từ tiếng Anh nên đoán được nghĩa, chỉ cần quen cách người Nhật biến âm.

Tiếng Nhật chỉ có 5 nguyên âm và không có thanh điệu, nên người Việt phát âm đúng khá nhanh. Chỗ sai lại nằm ở độ dài: mỗi ký tự chiếm đúng một nhịp, và trường âm chiếm hai nhịp. 東京 đọc là "to-o-kyo-o", bốn nhịp chứ không phải hai.

Đọc thiếu nhịp là ra từ khác: おばさん obasan là cô, dì, còn おばあさん obaasan là bà. Âm ngắt っ cũng chiếm một nhịp im lặng, như trong きって kitte con tem.

Kho từ tiếng Nhật ở đây có 2.450 từ chia theo năm cấp JLPT: N5 624 từ, N4 395, N3 882, N2 356, N1 193. Bắt đầu từ bộ N5 vì đó là nhóm có mặt trong gần như mọi câu đời thường.

Muốn biết mình mất bao lâu thì lấy số từ chia cho nhịp học mỗi ngày. Với nhịp 10 từ mới mỗi ngày, tính cả thời gian ôn lại, hết bộ N5 mất khoảng hai tháng rưỡi.

Tiếng Nhật đưa động từ xuống cuối câu: 私はご飯を食べます dịch sát là "tôi cơm ăn". Động từ không chia theo ngôi, không có giống, không có số nhiều.

Trợ từ mới là phần phải học kỹ, vì chúng đánh dấu vai trò của từng thành phần: は nêu chủ đề, が đánh dấu chủ ngữ mang thông tin mới, を đánh dấu tân ngữ, に chỉ đích đến, で chỉ nơi hành động diễn ra. Chọn trợ từ nào là quyết định nghĩa chứ không phải chuyện văn vẻ.

Học động từ ở thể lịch sự (đuôi ます) làm mặc định ngay từ đầu, đó là dạng dùng được với gần như mọi người mà không sợ thất lễ.

Đừng coi kanji là một giai đoạn riêng phải xong trước khi học từ vựng. Cách bền hơn là học kanji đi kèm từ mà nó xuất hiện: gặp 食べる thì học luôn 食, gặp 飲み物 thì học luôn 飲.

Khối lượng phân bố rất lệch, và biết trước thì đỡ nản. Trong kho từ ở đây, riêng 543 từ N5 có kanji đã dùng tới 451 chữ khác nhau. Số chữ mới thêm ở mỗi cấp sau là 224 ở N4, 392 ở N3, 137 ở N2, và chỉ 16 chữ ở N1, cộng dồn 1.220 chữ. Nghĩa là phần nặng nhất nằm ở N5 tới N3, qua được đó thì gần như không còn chữ mới.

Phần lớn kanji có ít nhất hai kiểu đọc: âm On mượn từ tiếng Hán, âm Kun thuần Nhật. Quy luật thực dụng: chữ đứng một mình hoặc kèm đuôi hiragana thường đọc âm Kun, chữ ghép với một kanji khác thường đọc âm On. 山 đứng riêng là yama, trong 火山 (núi lửa) đọc là zan.

Cùng một ý nói với bạn thân, với người lạ và với cấp trên là ba cách khác nhau. Người mới chưa cần học hết, chỉ cần giữ thể ます làm mặc định và học dạng suồng sã để nghe hiểu là chính, vì đó là dạng gặp trong anime và phim.

Cẩn thận khi bắt chước tiếng Nhật trong anime: nhân vật thường nói suồng sã hoặc kiểu cách theo tính cách, bê nguyên vào đời thực có thể thành bất lịch sự mà người nói không hay biết.

Nghe tiến theo số giờ tai được nghe, không tiến theo số trang đã đọc. Thứ tự vào dễ nhất là bài hát, rồi video ngắn, rồi anime và phim.

Anime là đích đến chứ không phải giáo trình: tốc độ thoại nhanh, nhiều dạng nói suồng sã và tiếng lóng. Xem sớm để giữ hứng thì tốt, nhưng đừng lấy nó làm nguồn học ngữ pháp.

Đến bước này vốn từ đã đủ để nói câu dài, và chỗ vướng chuyển từ "không biết từ" sang "biết mà không bật ra kịp". Cách chữa là nhại lại theo băng ngay khi nghe, không đợi hiểu hết mới nói.

Về chuyện bắt đầu muộn hay sớm: cái quyết định là số giờ tiếp xúc đều đặn, không phải tuổi. Người lớn học chậm hơn ở phát âm nhưng nhanh hơn hẳn ở ngữ pháp và từ vựng vì có sẵn vốn khái niệm.

JLPT chia năm cấp, N5 thấp nhất và N1 cao nhất, thi hai lần mỗi năm. Kỳ thi chỉ có phần trắc nghiệm đọc và nghe, không thi nói và viết, nên đỗ N2 không đồng nghĩa với nói được, và đó là chỗ nhiều người ngã ngửa khi đi phỏng vấn.

N2 là mức phần lớn công ty Nhật yêu cầu khi tuyển dụng. Với nhịp học đều, quãng từ N5 tới N2 thường mất khoảng hai năm rưỡi tới ba năm.