Học Tiếng Hàn Online Từ Số 0
Hangul học vài buổi là đọc được, phần dốc nằm ở trật tự câu và kính ngữ. Học bằng bộ từ vựng chia theo sáu cấp TOPIK có lịch ôn tự động, kèm nhạc Hàn và phim Hàn có phụ đề song ngữ Hàn - Việt. Học thử miễn phí, mở khoá toàn bộ với gói VIP cả năm.
Học tiếng Hàn theo lộ trình 10 bước, từ Hangul tới TOPIK
Tiếng Hàn có cửa vào dễ nhất trong ba thứ tiếng Đông Á: Hangul là bảng chữ ghi âm, 14 phụ âm và 10 nguyên âm cơ bản, phần lớn người học đọc được sau vài buổi. Không phải tích chữ hàng năm như tiếng Trung hay tiếng Nhật.
Phần dốc nằm ngay sau đó: động từ đứng cuối câu, đuôi câu đổi theo mức lịch sự, và chữ viết ra một đằng đọc lên một nẻo vì các âm nối nhau thì biến đổi.
Người Việt có sẵn một lợi thế lớn ở bước từ vựng: phần lớn từ tiếng Hàn là từ Hán Hàn, cùng gốc với từ Hán Việt. 학생 là "học sinh", 도서관 là "đồ thư quán" tức thư viện, 준비 là "chuẩn bị". Nghĩa đã có sẵn, việc còn lại là gắn âm.
Mười bước dưới đây xếp theo thứ tự bắt buộc, vì bước trước mở khoá bước sau.
Bước 1. Đọc được chữ Hangul sau vài buổi
Hangul là bảng chữ cái ghi âm, ghép theo khối âm tiết: phụ âm đầu, nguyên âm, và phụ âm cuối nếu có. Hình dạng chữ có logic, phụ âm mô phỏng vị trí lưỡi và môi khi phát âm, nguyên âm ghép từ ba nét mang ý trời, đất, người.
Về lý thuyết ghép được hơn mười một nghìn khối, nhưng kho 1.998 từ trên trang này chỉ dùng 635 khối khác nhau. Riêng TOPIK 1 đã dùng 407 khối; năm cấp còn lại chỉ thêm lần lượt 131, 56, 20, 13 và 8 khối. Nghĩa là gánh nặng mặt chữ dồn gần hết vào giai đoạn đầu và gần như hết hẳn sau cấp 1, ngược với tiếng Nhật, nơi chữ mới xuất hiện mãi tới cấp cuối.
Đừng dùng phiên âm La-tinh quá một hai tuần. Nó tiện lúc đầu nhưng thành cái nạng: mắt quen đọc chữ Latin thì việc chuyển sang Hangul bị đẩy lùi vô hạn định.
- Bảng chữ cái Hangul — Toàn bộ phụ âm và nguyên âm, cách ghép khối, kèm âm mẫu cho từng chữ.
- Học bảng chữ cái mất bao lâu — Chia theo số buổi và thứ tự học từng nhóm chữ để không lẫn các cặp gần giống.
- Có nên học bằng phiên âm không — Vì sao phiên âm La-tinh làm chậm việc đọc, và mốc nào nên bỏ hẳn nó.
Bước 2. Đọc đúng batchim, phụ âm nằm dưới đáy khối chữ
Batchim là phụ âm đứng dưới cùng trong một khối chữ, ví dụ chữ 한 có batchim là ㄴ. Đây là phần người mới đọc sai nhiều nhất vì tiếng Việt không có cơ chế này.
Khối lượng phải nhớ nhỏ hơn vẻ ngoài: trong kho từ TOPIK 1, 39,7% số khối có batchim, và sáu chữ ㄹ ㄴ ㅇ ㄱ ㅁ ㅂ chiếm 94,1% tổng số lượt batchim. Loại batchim ghép hai phụ âm, thứ trông đáng sợ nhất, chỉ chiếm 1,4%. Học chắc sáu chữ ấy trước là xử lý được gần hết trường hợp gặp thật.
- Batchim là gì và cách đọc 27 kiểu — Toàn bộ các kiểu batchim, quy tắc đại diện âm, và những cặp dễ đọc nhầm.
- Phát âm tiếng Hàn — Ba bậc phụ âm (thường, căng, bật hơi), phân biệt sai bậc là ra từ khác.
Bước 3. Biến âm, vì sao viết một đằng đọc một nẻo
Đây là lý do nhiều người đọc được chữ nhưng nghe người bản xứ nói lại không nhận ra chính từ mình vừa đọc. Âm cuối của khối trước ảnh hưởng âm đầu của khối sau, nên 좋아요 viết là "joh-a-yo" nhưng đọc thành "jo-a-yo".
Số quy tắc phải nhớ không nhiều, khoảng năm quy tắc phủ gần hết trường hợp thường gặp. Học sớm ở bước này rẻ hơn nhiều so với việc sửa tai đã quen sai về sau.
- Năm quy tắc biến âm — Từng quy tắc kèm ví dụ và cách nhận ra khi nghe.
- Năm cặp âm người Việt hay lẫn — Các cặp ㄱ/ㄲ/ㅋ, ㅅ/ㅆ và cách đặt hơi để phân biệt.
Bước 4. Học 100 từ đầu và chọn đúng một trong hai hệ số đếm
Tiếng Hàn có hai hệ số đếm dùng song song: hệ thuần Hàn (하나, 둘, 셋) dùng để đếm đồ vật và nói giờ, hệ Hán Hàn (일, 이, 삼) dùng cho ngày tháng, tiền, số điện thoại và phút. Chọn nhầm hệ là câu sai ngay cả khi phát âm chuẩn.
Một trăm từ đầu nên là nhóm có mặt trong gần như mọi câu: 저 tôi, 이것 cái này, 있다 có, 없다 không có, 좋다 tốt, cùng 안녕하세요 và 감사합니다.
- 100 từ nên học đầu tiên — Xếp theo tần suất, kèm phiên âm và câu ví dụ cho từng từ.
- Hai hệ số đếm — Hệ nào dùng cho việc gì, và các trường hợp bắt buộc dùng đúng hệ.
- Câu chào hỏi thông dụng — 안녕하세요 và các câu đi kèm, chia theo mức thân sơ với người đối diện.
Bước 5. Ráp câu theo thứ tự tiếng Hàn và chọn đúng tiểu từ
Tiếng Hàn đưa động từ xuống cuối câu: 저는 밥을 먹어요 dịch sát là "tôi cơm ăn". Ý phủ định hay nghi vấn cũng nằm ở đuôi, nên nghe một câu dài phải giữ cả câu trong đầu tới chữ cuối mới biết người ta khẳng định hay phủ định. Phản xạ này cần thời gian, và đó là lý do nên tập nghe câu ngắn trước.
Tiểu từ là thứ đánh dấu vai trò của từng thành phần: 은/는 nêu chủ đề, 이/가 đánh dấu chủ ngữ, 을/를 đánh dấu tân ngữ, 에 và 에서 chỉ nơi chốn theo hai kiểu khác nhau. Chọn tiểu từ nào là quyết định nghĩa, không phải chuyện văn vẻ.
- Trật tự câu chủ ngữ - tân ngữ - động từ — Cách ráp câu theo thứ tự tiếng Hàn và các lỗi do dịch thẳng từ tiếng Việt.
- Ngữ pháp tiếng Hàn theo từng điểm — Mỗi bài một điểm: tiểu từ, đuôi câu, thì, phủ định, câu điều kiện.
Bước 6. Chọn đuôi câu theo ba mức lịch sự
Cùng một ý nói với bạn thân, với người lớn tuổi và với cấp trên là ba cách khác nhau, và khác ở đuôi động từ chứ không ở từ vựng. Người mới nên lấy đuôi 요 làm mặc định, đủ lịch sự với gần như mọi người mà không cứng nhắc.
Xưng hô cũng gắn với tuổi tác và giới tính người nói: oppa, unnie, hyeong, nuna không thay thế nhau được. Đây là chỗ phụ đề tiếng Việt làm phẳng hết, nên xem phim bằng phụ đề Việt gần như không học được phần này.
- Ba mức nói và cách dùng — Khi nào dùng mức nào, và hậu quả của việc chọn sai mức.
- Xưng hô: oppa, unnie, hyeong, nuna — Ai gọi ai bằng gì, và vì sao gọi sai nghe rất kỳ dù ngữ pháp đúng.
Bước 7. Đoán nghĩa từ Hán Hàn, chỗ người Việt đi nhanh hơn
Phần lớn từ vựng tiếng Hàn có gốc Hán, và chúng khớp với từ Hán Việt: 학생 học sinh, 준비 chuẩn bị, 주의 chú ý, 도서관 đồ thư quán tức thư viện. Nhận ra quy luật này là đoán được nghĩa của những từ chưa học bao giờ, thứ người học nói tiếng Anh không có.
Một chữ đáng học riêng là 하다, nghĩa gốc là "làm". Trong kho từ ở đây có 769 từ ở dạng nguyên thể kết thúc bằng 다, và 428 trong số đó ghép với 하다. Nắm cách chia 하다 là mở khoá hơn nửa số động từ sẽ gặp.
- Từ Hán Hàn và cách đoán nghĩa — Các cặp đối âm giữa Hán Hàn và Hán Việt, kèm chỗ hai bên đã lệch nghĩa.
- Cách dùng động từ 하다 — Ghép 하다 với danh từ để tạo động từ, và cách chia ở các đuôi thường gặp.
Bước 8. Mở rộng vốn từ theo sáu cấp TOPIK
Kho từ tiếng Hàn ở đây có 1.998 từ chia theo sáu cấp TOPIK: 557, 496, 420, 278, 120 và 127 từ. Hơn một nửa dồn vào hai cấp đầu, vì đó là chỗ cần đủ vốn để nói được câu đầu tiên.
Muốn biết mình mất bao lâu thì lấy số từ chia cho nhịp học mỗi ngày. Với nhịp 10 từ mới mỗi ngày, tính cả thời gian ôn lại: hết TOPIK 1 khoảng 8 tuần, hết TOPIK 2 (cộng dồn 1.053 từ) khoảng 3,5 tháng. Nhịp 5 từ mỗi ngày thì nhân đôi.
- Bộ từ vựng theo cấp TOPIK — Mỗi từ có Hangul, phiên âm, nghĩa và câu ví dụ; từ đã học vào lịch ôn tự động.
- Mỗi ngày nên học bao nhiêu từ — Vì sao gánh nặng thật nằm ở số từ phải ôn lại chứ không ở số từ mới.
- Học rồi quên phải làm sao — Khoảng cách ôn tập hợp lý và cách xử lý nhóm từ mãi không vào đầu.
Bước 9. Nghe kịp người bản xứ và nói thành câu
Nghe tiến theo số giờ tai được nghe. Vào dễ nhất là bài hát vì lời lặp lại và chậm hơn thoại phim, sau đó tới video ngắn, rồi phim.
Xem phim bằng phụ đề tiếng Việt một mình thì tai ngừng làm việc ngay khi mắt đọc chữ, phải để cả hai dòng phụ đề cùng lúc mới thấy nguyên văn câu thoại.
- Luyện nghe tiếng Hàn — Nghe cái gì trước, cái gì sau, và cách tăng độ khó mà không đuối.
- Nhạc Hàn có lời song ngữ — Lời Hàn và bản dịch chạy cùng lúc, bấm vào từ để tra nghĩa và lưu lại.
- Phim Hàn phụ đề song ngữ — Phụ đề Hàn và Việt hiện cùng lúc ngay trên nền tảng đang xem.
- Nghe không kịp: ba nguyên nhân — Thiếu từ, chưa quen biến âm, hay tốc độ, mỗi nguyên nhân một cách chữa.
- Giao tiếp theo tình huống — Mỗi tình huống một bộ câu dùng được ngay, kèm mức lịch sự phù hợp.
- Luyện nói một mình tại nhà — Cách tự kiểm phát âm khi không có người sửa.
Bước 10. Lấy mốc bằng kỳ thi TOPIK
TOPIK chia sáu cấp gộp trong hai bài thi: TOPIK I cho cấp 1-2, TOPIK II cho cấp 3-6. Không chọn cấp khi đăng ký, thi bài nào thì kết quả rơi vào cấp nào tuỳ điểm đạt được.
Cấp 3 và 4 là mức nhiều trường và công ty yêu cầu, nên phần lớn người học nhắm TOPIK II sau khoảng một năm rưỡi tới hai năm học đều.
- Cấu trúc kỳ thi TOPIK — Hai bài thi gồm những phần nào, chấm ra sao, và ngưỡng điểm của từng cấp.
- Nên thi cấp mấy — Cách chọn giữa TOPIK I và II theo vốn từ hiện có.